serwis prowadzi

05.01.2018

Aktualności

Od 1 stycznia 2018 r. nowe opłaty i stawki za usługi wodne

autor: Joanna Kostrzewska

Nowe prawo wodne

1 stycznia 2018 r. weszło w życie nowe prawo wodne wprowadzające zmiany w dotychczasowym systemie gospodarowania wodami w Polsce. Jednym z najistotniejszych elementów wprowadzonych zmian jest konieczność realizacji założeń art. 9 Ramowej Dyrektywy Wodnej, wprowadzającej zasadę „zwrotu kosztów za usługi wodne”, która, skutkować ma stworzeniem w naszym kraju efektywnego systemu finansowania gospodarki wodnej, opartego na elastycznych instrumentach finansowych.

Konsekwencją realizacji wspomnianej zasady zwrotu kosztów jest opracowanie w nowej ustawie katalogu usług wodnych, do którego wprowadzono regulacje dotyczące opłat, mające, zgodnie z założeniem, zastąpić dotychczasowe uregulowania obowiązujące w tym zakresie na gruncie Prawa ochrony środowiska. Wprowadzony w prawie wodnym katalog usług wodnych oraz opłat za te usługi stanowi jeden z instrumentów ekonomicznych w gospodarowaniu wodami, jaki od 1 stycznia 2018 r. obejmuje, niemalże wszystkie podmioty korzystające z wody w sposób szczególny.

Opłaty za usługi wodne

Zgodnie z nowymi przepisami, opłaty za usługi wodne uiszczać należy za: pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych; wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi; odprowadzanie do wód: wód opadowych i roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast; pobór wód podziemnych i wód powierzchniowych na potrzeby chowu i hodowli ryb oraz innych organizmów wodnych; wprowadzanie do wód lub do ziemi ścieków z chowu lub hodowli ryb oraz innych organizmów wodnych. W myśl przyjętych regulacji, opłatę za usługi wodne uiszcza się także za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.

„Wyczekiwane” jednostkowe stawki opłat

30 grudnia 2017 r., pod długim oczekiwaniu na ostateczne przyjęcie projektu, opublikowano w Dzienniku Ustaw RP Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (poz. 2502). W myśl uzasadnienia do rozporządzenia, akt ten ma być instrumentem wspierającym realizację, transponowanej do polskiego systemu prawnego i wynikającej z przywołanej Ramowej Dyrektywy Wodnej, zasady zwrotu kosztów usług wodnych.

Zgodnie z postanowieniami zarówno nowego prawa wodnego, jak i Rozporządzenia, opłaty za usługi wodne uiszczane będą w formie opłaty stałej i opłaty zmiennej. Podczas gdy nowe prawo wodne określa górne, jednostkowe stawki opłat za usługi wodne, zadaniem rozporządzenia jest określenie wysokości jednostkowych stawek opłat za poszczególne usługi (zarówno w formie opłaty stałej jak i zmiennej). O ile jednak opłaty zmienne za szczególne korzystanie z wód, co do zasady, nie są nowością w polskim porządku prawnym, tak całkowitym novum jest wprowadzenie obowiązku ponoszenia opłaty stałej za poszczególne rodzaje usług wodnych.

Zgodnie z treścią uzasadnienia do Rozporządzenia, celem wprowadzenia opłaty stałej ma być określenie rzeczywistych potrzeb podmiotów korzystających z wód w ramach usług wodnych. W myśl przyjmowanych założeń, ma to mieć wpływ na racjonalizację zarządzania zasobami wodnymi przez „uwolnienie” zasobów, które zostały rozdysponowane przez obowiązujące pozwolenia wodnoprawne i pozwolenia zintegrowane i nie są wykorzystywane w celach określonych w tych pozwoleniach.

Zgodnie z postanowieniami Rozporządzenia, jednostkowe stawki opłaty za usługi wodne za pobór wód podziemnych w formie opłaty stałej wynoszą: 100 zł na dobę za 1m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód, jeżeli pobór wód nie jest większy niż 10% dostępnych zasobów wód podziemnych; 200 zł na dobę za 1m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód, jeżeli pobór wód jest większy niż 10% i nie jest większy niż 30% dostępnych zasobów wód podziemnych; 400 zł na dobę za 1m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód, jeżeli pobór wód jest większy niż 30% dostępnych zasobów wód podziemnych.

W kontekście powyższych stawek należy mieć na uwadze, że w takim kształcie zaczną one obowiązywać dopiero od 1 stycznia 2020 r. Wynika to z przepisu § 16 Rozporządzenia, zgodnie z którym rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r., z wyjątkiem § 2 i § 3, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2020 r. Do tego czasu wysokość jednostkowych stawek opłat za usługi wodne w formie opłaty stałej za pobór wód podziemnych i powierzchniowych kształtować się będzie na tożsamym poziomie, jaki przewiduje ustawa prawo wodne w okresie przejściowym tj. w latach 2018-2019. Zgodnie z ustawą i Rozporządzeniem, do dnia 31 grudnia 2019 r. jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej (z wyłączeniem jednostkowych stawek opłat za usługi wodne za pobór wód do celów wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej dla instalacji posiadających w dniu wejścia w życie ustawy ważne pozwolenia wodnoprawne albo pozwolenia zintegrowane w formie opłaty stałej) wynoszą: za pobór wód podziemnych – 500 zł na dobę za 1m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód; za pobór wód powierzchniowych – 250 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód.

Zgodnie z treścią uzasadnienia do projektu rozporządzenia, ratio legis ustawodawcy w zakresie wprowadzenia szczegółowego rozwiązania dotyczącego wysokości górnych jednostkowych stawek opłaty za usługi wodne za pobór wód podziemnych i wód powierzchniowych jest utrzymanie przez okres 2 lat najniższych górnych jednostkowych stawek opłat za pobór tych wód podziemnych, których wysokość nie jest odnoszona do dostępnych zasobów wód podziemnych oraz do średniego niskiego przepływu z wielolecia (SNQ) jak to będzie miało miejsce od stycznia 2020 r.

Wobec przyjętych rozwiązań zauważyć należy, iż jakkolwiek ustalone na jednym poziomie, stawki opłaty stałej za pobór wód podziemnych i powierzchniowych przyjęte w okresie od stycznia 2018 do końca roku 2019, są w istocie zdecydowanie wyższe od tych jednostkowych stawek, które obowiązywać zaczną od początku roku 2020.

W kontekście przyjętego Rozporządzenia należy w dalszej kolejności wskazać, iż wprowadza ono jednostkowe stawki opłaty zmiennej za korzystanie z usług wodnych tj. za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych dla szeregu różnego rodzaju działalności. Przyjęte w Rozporządzeniu stawki kształtują się w istocie na poziomie odpowiadającym wysokościom stawek obowiązujących jeszcze do 31 grudnia 2017 r., a określanych Rozporządzeniem Rady Ministrów z 12 października 2015 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska. Przyjęta, generalnie na takim samym poziomie dla wszystkich podmiotów szczególnie korzystających z wody, stawka opłaty zmiennej za pobraną wodę podziemną wynosi 0,115 zł za 1 m3, a za powierzchniową 0,057 zł za 1 m3.

Na nieco niższym poziomie kształtują się stawki opłaty zmiennej za pobór wód do kilku wybranych przedmiotów działalności, jak np. do  celów produkcji artykułów spożywczych, czy do celów produkcji napojów, gdzie za 1m3   pobranej wody podziemnej zapłacić trzeba 0,097 zł za 1 m3. Do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, stawki jednostkowe za pobór wody podziemnej wynoszą 0,068 zł za 1 m3, a powierzchniowej 0,040 zł za 1 m3.

W ramach wprowadzonych Rozporządzeniem jednostkowych stawek opłaty stałej i zmiennej wskazać należy także na wysokość stawek za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Zgodnie z treścią Rozporządzenia, wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi wynosi 250 zł na dobę za 1 m3 za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi. Jednostkowa stawka opłaty zmiennej za te usługi wodne kształtuje się w zależności od określonego wskaźnika i ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi (§ 10 Rozporządzenia).

Wobec wprowadzonych w Rozporządzeniu stawek jednostkowych opłat zmiennych za pobór wód i wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi postanowiono, iż przyjęte stawki mają utrzymać się na wskazanym poziomie przez najbliższe 2 lata.  Nie wynika to jednak z przepisu prawa, lecz wyłącznie z treści uzasadnienia do projektu Rozporządzenia i oceny skutków tej regulacji. 

Joanna Kostrzewska

Joanna Kostrzewska

radca prawny, konsultant

Masz pytanie?

Joanna Kostrzewska

radca prawny, konsultant

Starsze wpisy

Newsletter Lexpress

Pozostałe wpisy

Aktualności30.09.2015

Nowe podejście do pierwszego zasiedlenia

Aktualności12.10.2015

Zwrot wywłaszczonej zieleni miejskiej

wszystkie wpisy