Co nowego w opłatach za zmniejszenie naturalnej retencji?

Obecnie ilość podmiotów, które powinny uiszczać opłatę za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej jest stosunkowo niewielka. Relatywnie mało jest bowiem nieruchomości, które spełniają wszystkie wymagania, aktualnie wynikające z prawa wodnego[1].

Przypomnieć należy, że w świetle obowiązujących przepisów, aby opłata mogła być nałożona, konieczne jest, aby zmniejszenie naturalnej retencji nastąpiło na nieruchomości powyżej 3500 m² na skutek wykonywania robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej (por. art. 269 ust. 1 pkt 1 prawa wodnego). Wobec ustalenia takich warunków, jedynie niewielka liczba nieruchomości może zostać objęta opłatą. Wszystko wskazuje jednak na to, że powyższe niebawem się zmieni.

Aktualnie trwają prace nad projektem ustawy nowelizującej (por. projekt ustawy z dnia 12 sierpnia 2020 roku o inwestycjach w zakresie przeciwdziałania skutkom suszy), która istotnie obniża wymogi, jakie muszą zostać spełnione, aby mówić o opłacie za zmniejszenie naturalnej retencji.

Pierwotnie wymagana powierzchnia nieruchomości, ma zostać zmniejszona do 600 m². Ograniczeniu ma ulec również próg wyłączenia powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej. Obwiązujący próg 70% po nowelizacji ma wynosić 50%. Projektodawca zdecydował się nadto wykreślić z wymagań „brak ujęcia w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej”. W efekcie zakreślonych zmian, opłata stanie się bardziej powszechna i „dotknie” większą liczbę podmiotów.

Inne obszary planowanych zmian dotyczą wprowadzenia definicji powierzchni biologicznie czynnej, która dotychczas budziła sporo wątpliwości. Prawo wodne nie wyjaśniało bowiem tego pojęcia. O ile organy administracji korzystały z definicji terenu biologicznie czynnego z §3 pkt 22 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie[2], powyższe nie było w pełni prawidłowe z punktu widzenia zasad techniki prawodawczej. Rozwiązanie to powitać należy więc z dużym zadowoleniem.

Budzący kontrowersje podział wpływów z tytułu opłat za usługi wodne z tytułu zmniejszenia naturalnej retencji terenowej (obecnie: 10% dla gmin i 90% dla Wód Polskich), również ma zostać zmieniony. Nowelizacja zakłada, że wpływy te mają stanowić w 75% przychód Wód Polskich, a w 25% dochód budżetu właściwej gminy, przy czym co najmniej 80% tego przychodu gmina będzie musiała przeznaczyć na rozwój retencji wód opadowych w zlewni obejmującej obszar gminy.

Projekt ustawy nowelizującej jest obecnie na etapie uzgodnień i konsultacji.