Czyli jednak nie o to chodziło – o kolejnej zmianie zasad wycinki drzew i krzewów z nieruchomości zabytkowych

Przepisy dotyczące usuwania drzew i krzewów z nieruchomości zabytkowych, które zaczęły obowiązywać zaledwie 10 tygodni temu prawdopodobnie już niebawem ponownie zostaną zmienione.

Wprowadzenie

W artykule opublikowanym na portalu Prawo Dla Samorządu pt. „Pozwolenie konserwatorskie zamiast zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów?” omówiona została kolejna w tym roku nowelizacja ustawy o ochronie przyrody (dalej: uop), która weszła w życie 9 września 2017 r., a dotyczyła zmian zasad usuwania drzew lub krzewów z nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków. Wskazując na mankamenty znowelizowanych przepisów przewidywano, że zapewne kwestią czasu jest ich ponowna zmiana. Nie trzeba było długo czekać – 31 października br. do Sejmu trafił kolejny projekt nowelizacji przepisów w tym zakresie. Jeśli proponowane zmiany zostaną uchwalone, czeka nas powrót do punktu wyjścia.

Stan prawny po 9 września 2017 r.

Od 9 września br. usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków wymaga uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wydanego na podstawie ustawy o ochronie zabytków (nie na podstawie uop!).

Zgodnie z obecnym brzmieniem art. 83 ust. 1 uop usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części niewpisanej do rejestru zabytków może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek wskazanych w przepisie podmiotów. Przy czym zgodnie z art. 83a ust. 1 uop zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Co istotne, do art. 83 uop został dodany ust. 1a, który przewiduje, że usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków może nastąpić po uzyskaniu pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wydanego na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków. W znowelizowanym kształcie art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków stanowi, że pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, w tym usuwanie drzew lub krzewów z nieruchomości, z wyjątkiem przypadków prowadzenia akcji ratowniczej przez jednostki ochrony przeciwpożarowej lub inne właściwe służby ustawowo powołane do niesienia pomocy osobom w stanie nagłego zagrożenia życia lub zdrowia.

Efekt nowelizacji, która weszła w życie 9 września 2017 r.

W pozwoleniu konserwatorskim organ nie może nałożyć obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych czy przesadzenia drzew. Ponadto, nie obowiązuje katalog odstępstw od wymogu uzyskania zezwolenia na wycinkę określony w uop, w efekcie czego wymogiem uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków objęte jest każde usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Nie obowiązuje również uproszczona procedura usuwania złomów i wywrotów z nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków. Co więcej, wycinka bez pozwolenia konserwatorskiego nie wiąże się z wymierzeniem sprawcy kary pieniężnej na zasadach określonych w uop (jak za wycinkę bez zezwolenia z pozostałych nieruchomości).

Kolejna nowelizacja przepisów już wkrótce?!

31 października 2017 r. wpłynął do Sejmu projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami autorstwa grupy posłów PIS na czele z poseł Joanną Lichocką dotyczący „uporządkowania” regulacji związanej z usuwaniem drzew i krzewów z terenu nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków (druk nr 1977).

Powrót do punktu wyjścia

W projekcie przewidziano w zasadzie powrót do regulacji sprzed nowelizacji, która weszła w życie 9 września 2017 r. Wojewódzki konserwator zabytków miałby ponownie wydawać zezwolenia na usuniecie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków na podstawie i na zasadach określonych w uop, z tą zmianą, że proponuje się, by dodatkowo pozwolenia konserwatorskiego wydawanego na podstawie ustawy o ochronie zabytków, wymagało prowadzenie prac polegających na usunięciu drzewa lub krzewu z nieruchomości lub jej części będącej wpisanym do rejestru parkiem, ogrodem lub inną formą zaprojektowanej zieleni.

Proponuje się, by sprawy o wydanie pozwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków wszczęte na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków, w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie projektowanej ustawy i niezakończone do tej daty decyzją ostateczną podlegały umorzeniu z mocy prawa.

Podsumowanie

Wszystko wskazuje na to, że nowelizacja zasad wycinki drzew i krzewów z nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków, która weszła w życie 9 września 2017 r. to skutek legislacyjnego niedopatrzenia, skoro proponuje się powrót do regulacji sprzed tej daty.

Wydaje się jednak, iż z punktu widzenia praktyki najkorzystniej byłoby gdyby zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów z nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków wydawał na zasadach ogólnych wójt, burmistrz, prezydent miasta po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.