Kary administracyjne – długo oczekiwane zmiany

Zasady nakładania kar administracyjnych zostaną w końcu uporządkowane.

Projekt nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 4 lipca 2016 r. zawiera nowy dział dotyczący kar administracyjnych – dzięki jego wprowadzeniu zasady ogólne wymierzania sankcji administracyjnych zostaną jednoznacznie określone i uporządkowane.

Projekt przewiduje wprowadzenie licznych i postulowanych od dawna zmian, które sprawią, że sankcje administracyjne mogą stać się znacznie mniej dotkliwe.

Dotychczas kary administracyjne miały charakter obiektywny, przy ich nakładaniu nie uwzględniano szczególnych okoliczności związanych z przyczyną naruszenia przepisów, czy sytuacją sprawcy. Projekt nowelizacji zakłada znaczące złagodzenie tego podejścia.

Do postępowań administracyjnych związanych z nałożeniem sankcji w postaci kary administracyjnej zostaną, zgodnie z treścią projektu, wprowadzone rozwiązania stosowane dotychczas jedynie w prawie karnym. Dzięki temu sytuacja podmiotu, któremu grozi nałożenia kary administracyjnej ulegnie znaczącej poprawie.

Po zmianach organ administracji publicznej odstąpi od nałożenia kary w przypadku gdy waga naruszenia była znikoma, a strona zaprzestała naruszeń, lub gdy naruszenie nastąpiło ze względu na siłę wyższą. Co ważne nie zostanie też ukarany ten, kto poniósł za to samo zachowanie karę za wykroczenie, wykroczenie skarbowe lub został skazany za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.

Ponadto zgodnie z treścią projektu organ administracji będzie mógł uwzględnić sytuację majątkową strony.

Wprowadzono także pięcioletnie terminy przedawnienia karalności oraz egzekucji kar administracyjnych.

Zgodnie z planowanymi zmianami, nakładając karę administracyjną, organ administracji publicznej będzie brał pod uwagę m.in.: (i) okoliczności naruszenia (w szczególności okoliczności wymagające ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu społecznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony) oraz czas trwania naruszenia, (ii) częstotliwość niedopełniania obowiązku, z którego powodu ma być nałożona kara, w przeszłości, (iii) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana kara, do powstania naruszenia, (iv) działania podjęte przez stronę w celu uniknięcia skutków naruszenia, (v) wysokość osiągniętej korzyści, o ile została uzyskana, (vi) w przypadku osoby fizycznej – warunki osobiste strony, na którą kara jest nakładana.

Zmiany mają wejść w życie 1 czerwca 2017 r. Projekt obecnie znajduje się na etapie konsultacji publicznych.