Kolejny projekt zmian Rozporządzenia MBP – czy lepszy?

W dniu 25.07.2023 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji[1] opublikowano drugą wersję projektu rozporządzenia zmieniającego Rozporządzenie w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych[2], wyznaczając 2-dniowy termin na przedstawienie uwag.

Będą przepisy przejściowe!

Prawdopodobnie najistotniejszą zmianą (z punktu widzenia możliwości prowadzenia działalności na podstawie posiadanej decyzji) jest proponowana modyfikacja § 11 Rozporządzenia MBP. Zgodnie z Projektem, jeżeli instalacja MBP jest eksploatowana w dniu wejścia w życie Rozporządzenia MBP w oparciu o decyzję odpadową[3], to do procesu MBP, instalacji oraz odpadów powstających w tym procesie stosuje się wymagania określone w tej decyzji.

W uzasadnieniu Projektu wskazano, że „Prawomocne decyzje administracyjne wydane przed dniem wejścia w życie przepisów rozporządzenia zmienianego stanowią prawa nabyte podmiotów. Co do zasady, warunki określone w decyzji zachowują ważność na czas, na jaki zostały wydane. /…/ Przepisy § 11 ust. 1 i 3 sankcjonują przedstawioną powyżej ogólną zasadę dotyczącą praw nabytych.”

Wprowadzenie ww. przepisu przejściowego ma istotne znaczenie dla branży „odpadowej”, ponieważ pozwala na prowadzenie instalacji MBP w oparciu o posiadaną decyzję „bez obaw” o konieczność jej niemal „natychmiastowego” dostosowania do wymagań Rozporządzenia MBP i wymierzenia sankcji w przypadku braku spełnienia tych wymagań.

Wątpliwości może budzić rozróżnienie czasu, w jakim należy dostosować posiadane decyzje do wymagań Rozporządzenia MBP. W przypadku pozwoleń zintegrowanych wskazano, że wymagania w nim określone stosuje się „do czasu zmiany tego pozwolenia”.

W zakresie decyzji „sektorowych” nie zdecydowano się na takie podejście. Zestawiając treść projektowanego § 11 ust. 1 z ustępem 2 tego przepisu wydaje się, że decyzje sektorowe należy dostosować do dnia 31.12.2024 r., przynajmniej w zakresie wymagań określonych w § 3 ust. 4 (rozładunek odpadów w zamkniętym obiekcie budowlanym), § 4 ust. 1 (prowadzenie procesu mechanicznego przetwarzania w zamkniętym obiekcie budowlanym i wskazanie na powstające odpady) oraz § 6 ust. 1 (uregulowanie biologicznego przetwarzania odpadów). Do kiedy należy dostosować te decyzje w pozostałym zakresie (tj. innym niż określony w § 3 ust. 4, § 4 ust. 1 i § 6 ust. 1)?

W Projekcie przewidziano też wydłużenie okresu dostosowawczego do wymagań Rozporządzenia MBP dla instalacji MBP prowadzonych w oparciu o tzw. decyzje sektorowe z dnia 1.01.2024 r. na dzień 31.12.2024 r.

Co z Konkluzjami BAT?

Projekt przewiduje uchylenie § 10 Rozporządzenia MBP, odnoszącego się do stosowania do procesu MBP Konkluzji BAT[4] w zakresie mechanicznego lub biologicznego przetwarzania odpadów. W uzasadnieniu Projektu wskazano, że „Obowiązek ten [stosowania Konkluzji BAT – przyp. aut.] bezpośrednio wynika z art. 204 i 207 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556), zatem w celu niepowielania przepisów zaproponowano jego uchylenie.”

W związku z uchyleniem § 10 zmieniono także treść § 11 (w Projekcie oznaczona jako § 11 ust. 2) w ten sposób, że usunięto odesłanie do tego przepisu. 

Jakie postulaty branży uwzględniono?

Odpowiedzią na postulaty branży „odpadowej” jest m.in.: 

a)  wyeliminowanie oznaczenia rodzajów odpadów z użyciem „ex-ów” (zmiana: § 2 pkt 2, § 4 ust. 1 pkt 11, § 6 ust. 2),

b)  zrezygnowanie z zamkniętego katalogu odpadów, jakie mogą powstać w wyniku mechanicznego przetwarzania odpadów oraz biologicznego przetwarzania odpadów (zmiana: § 4 ust. 5 i § 6 ust. 2),

c)  umożliwienie kontynuowania biologicznego procesu przetwarzania w pryzmach (dodanie do § 6 ustępu 6a), przy czym w projekcie wprowadzono parametry, jakie muszą zostać spełnione, by możliwe było dalsze przetwarzanie odpadów w pryzmach, zapominając jednak o wprowadzeniu regulacji, wskazującej w jaki sposób należy potwierdzić spełnienie tych wymagań (projektowany § 9 ust. 1 – dotyczący wykonywania badań przez laboratorium – odnosi się do wymagań określonych w § 5 ust. 6 pkt 2, pomija wymagania z § 5 ust. 6a),

d)  dodanie przepisu o treści: „Z odpadów powstałych w procesach biologicznego przetwarzania odpadów wydziela się, o ile jest to możliwe, odpady nadające się w całości lub w części do recyklingu.” (projektowany § 5 ust. 8a), pozwalającego na dalsze przetwarzanie takich odpadów i wydzielenie z nich odpadów nadających się do recyklingu, przy czym wątpliwości budzi w tym zakresie wskazanie jedynie na „recykling”, zamiast posłużenia się szerszym pojęciem, jakim jest „odzysk”.

Co jeszcze zmienia Projekt?

Zamiast pojęciem „budynku” w Projekcie posłużono się pojęciem „obiektu budowlanego” w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem, przez „obiekt budowlany” należy rozumieć „budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych”. Obiekt budowlany ma być zamknięty „w taki sposób, że co najmniej uniemożliwia oddziaływanie czynników atmosferycznych na te odpady, jest wyposażony w szczelne podłoże zapobiegające przedostawaniu się odcieków do środowiska i w urządzenia wentylacyjne oraz ograniczające emisje zanieczyszczeń, w szczególności przedostawanie się pyłów do powietrza.”

Umożliwiono bezpośrednie (bez konieczności kierowania do biologicznego przetwarzania odpadów)  przekazywanie do składowania odpadów o kodzie 19 12 12 wydzielonych  w wyniku procesu mechanicznego przetwarzania na sicie o wielkości oczek nie większej niż 20 mm.

„Przy okazji” warto zwrócić uwagę na uzasadnienie Projektu, w którym wskazano, że „Używane w projekcie rozporządzenia sformułowanie „sito” powinno być rozumiane szeroko. Oznacza każde rozwiązanie technologiczne pozwalające na wydzielenie frakcji o określonej granulometrii.”

W Projekcie nie zdecydowano się jednak na skrócenie okresu biologicznego przetwarzania odpadów, umożliwiającego przekazywanie odpadów do termicznego przekształcania. Projektowany § 8 umożliwia takie działanie, jeżeli proces biologicznego przetwarzania odpadów w warunkach tlenowych prowadzony przez co najmniej 4 tygodnie nie doprowadził do osiągnięcia wymaganych parametrów.