”Tarcza Antykryzysowa” – wnioskowanie o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek ZUS a obowiązek ich opłacania

Warunki i tryb wnioskowania o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec – maj 2020 r. uregulowane zostały  w ustawie z dnia 31 marca 2020 r.  o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw  (Dz. U. poz. 568), poprzez zmiany wprowadzone w ustawie z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 i 567),  a w szczególności poprzez przepisy art. 31 zo – art 31 zy, co do których ZUS udzielił następujących informacji:

https://www.zus.pl/baza-wiedzy/biezace-wyjasnienia-komorek-merytorycznych/firmy/-/publisher/details/1/zwolnienie-z-obowiazku-oplacenia-naleznosci-z-tytulu-skladek-za-marzec-maj-2020-r_/2551396

Odpowiednio art. 31 zo  ust 1 – 3 ww. ustawy stanowią,  iż  „(…) na wniosek płatnika (…)” spełniającego wskazane w danym przypadku warunki „(…) zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności (…)” z tytułu wskazanych w nim składek.

Art. 31 zp ust. 1 ww. ustawy określa termin do złożenia ww. wniosku na nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. Zwolnienie następuje w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia spełnienia m.in.  dodatkowego warunku w postaci przesłania przez płatnika, którego to dotyczy deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięczny należnych za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek, tj. przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania (art. 31 zq ust. 2-3 ww ustawy). Przy czym zgodnie z art. 31zq ust. 1 ww. ustawy: „Za marzec, kwiecień i maj 2020 r. płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania.”

Zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31 zo ww. ustawy, znane na dzień rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek. (art. 31 zq ust. 4 ww. ustawy). ZUS informuje płatnika o zwolnieniu z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31 zq ust. 2 ww ustawy, a w przypadku płatnika składek, który utworzył profil informacyjny w systemie teleinformatycznym ZUS, informacja ta udostępniana jest wyłącznie na tym profilu (art. 31 zq ust. 5-6 ww. ustawy). Natomiast zgodnie z art. 31 zq ust. 7-8 ww. ustawy odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ww. ustawy, następuje w drodze decyzji, od której płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy.

 Zgodnie z art. 31zu ust 1 -3 ww. ustawy ZUS informuje Szefa Krajowej Administracji Skarbowej o wysokości przychodu wykazanego we wniosku o zwolnienie z opłacania składek, który z kolei   informuje ZUS o rozbieżnościach pomiędzy przychodem wykazanym we wniosku o zwolnienie z opłacania składek a przychodem wykazanym dla celów podatkowych, a w  przypadku gdy zostanie stwierdzone, że rozbieżności te  są wynikiem wprowadzenia w błąd ZUS, płatnik składek zobowiązany jest do opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ww. ustawy, za marzec, kwiecień i maj 2020 r., wraz z odsetkami za zwłokę, w terminie 30 dni od otrzymania decyzji o obowiązku opłacenia tych składek, wraz z odsetkami za zwłokę.

Z ww. przepisów i informacji ZUS nie wynika aby płatnik został zwolniony z obowiązku opłacania składek przed uzyskaniem wskazanej w art. 31 zq ust. 5-6 ww. ustawy informacji o zwolnieniu z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, czy jak wskazał ZUS „informacji o rozstrzygnięciu” („Dostaniesz od nas informację o rozstrzygnięciu na PUE ZUS lub prześlemy ją za pośrednictwem poczty.”). Skoro ww. regulacja stanowi, iż dopiero składki zwolnione z obowiązku ich opłacania traktuje się jak składki opłacone (art. 31 zs ww. ustawy), powstaje wątpliwość, czy np. nieopłacenie składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe nie pozbawi płatnika świadczeń z tym związanych.

Jednakże skoro wnioskowane zwolnienie ma dotyczyć nieopłaconych należności z tytułu składek ( „(…) zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconychnależności z tytułu składek (…)”- por. sformułowanie odpowiednio użyte w art. 31 zo  ust 1 – 3 ww. ustawy), jak i – przede wszystkim – mając na względzie cel wprowadzenia ww. regulacji zasadne zdaje się nieopłacanie przez płatnika  należności z ww. tytułu co do których wnioskuje on o zwolnienie z obowiązku ich opłacania. Niemniej brak jest odniesienia się do ww. kwestii w ww. informacji ZUS.