Jedną z dozwolonych form działalności fundacji rodzinnych jest udzielanie pożyczek. W celu skorzystania ze zwolnienia CIT pożyczki powinny być udzielone konkretnym podmiotom i spełniać określone warunki. Pojawiają się wątpliwości, czy ze zwolnienia będą korzystały pożyczki udzielone spółkom, w którym fundacja posiada pośredni udział np. spółkom wnuczkom lub spółkom powiązanym w inny sposób.
Zgodnie z założeniami ustawodawcy fundacje rodzinne mają pełnić funkcję narzędzi służących akumulacji oraz międzypokoleniowej transmisji majątku. Mając to na uwadze, ustawodawca określił katalog działalności gospodarczej, którą fundacja rodzinna może prowadzić, korzystając jednocześnie ze zwolnienia z CIT.
Jedną z dopuszczalnych form aktywności fundacji rodzinnej jest przystępowanie do spółek prawa handlowego. Praktyka obrotu gospodarczego pokazuje, że struktury, w których uczestniczą fundacje rodzinne, bywają rozbudowane i wielopoziomowe. Często zdarza się, że spółka, w której fundacja rodzinna posiada udziały lub akcje, sama jest właścicielem udziałów w kolejnych podmiotach. W efekcie powstają tzw. struktury pośrednie, obejmujące spółki zależne drugiego lub dalszego szczebla tzw. spółki wnuczki.
Tego rodzaju struktury mogą rodzić istotne wątpliwości podatkowe, zwłaszcza w kontekście innej dopuszczalnej formy działalności fundacji rodzinnej, jaką jest m.in. udzielanie pożyczek. Przepis stanowi bowiem, że fundacja może udzielać pożyczek:
W praktyce pojawia się zatem wątpliwość, czy dochody uzyskiwane z udzielania pożyczek przez fundację rodzinną na rzecz spółek, w których fundacja posiada pośrednio udziały lub akcje, mieszczą się w zakresie działalności objętej zwolnieniem z podatku CIT.
W wydawanych interpretacjach organy podatkowe koncentrują się na literalnym brzmieniu tego przepisu. Tym samym uznają, że w przypadku, gdy prawa udziałowe w danej spółce przysługują wyłącznie podmiotom zależnym od fundacji, to działalność polegająca na finansowaniu takich spółek nie mieści się w katalogu działalności zwolnionej z CIT.
Wydaje się jednak, że nie taki cel przyświecał ustawodawcy. W omawianym przepisie chodzi raczej o udzielanie pożyczek w ramach całej grupy kapitałowej, a więc pożyczkobiorcom, w których fundacja posiada zarówno bezpośrednio jako i pośrednio udziały czy akcje.
W przeciwnym przypadku podatnicy, chcąc skorzystać ze zwolnienia, będą tworzyć łańcuchy pożyczkowe lub sztucznie przenosić pojedyncze udziały do fundacji rodzinnych. Przepisy nie zawierają bowiem wymogów w zakresie minimalnej ilości udziałów w danej spółce, tym samym posiadanie chociażby jednego udziału przez fundacje powinno być wystarczające do uzyskania zwolnienia.
Jest to jedno z wielu zagadnień, które wymagałoby doprecyzowania przez ustawodawcę. Kluczowe w tym zakresie będzie również orzecznictwo sądów administracyjnych.
Obsługujemy biznes.
Precyzyjnie.
Bezpieczeństwo podatkowe
Oferta adresowana do przedsiębiorców wszelkich branż i specjalizacji, którzy zmierzają do najlepszych spośród bezpiecznych rozwiązań podatkowych.
autor: Katarzyna Lewandowska, Monika Kamińska
autor: Dominik Goślicki, Monika Kamińska
