serwis prowadzi

18.01.2016

Aktualności

Nowe zasady naliczania odsetek od 1 stycznia 2016 roku

autor: Marta Wolańska

Z dniem 1 stycznia 2016 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw[1], która według zamierzeń ustawodawców ma za zadanie ujednolicić i uprościć system naliczania odsetek w całym obrocie cywilnoprawnym.

Niezwykle istotna zmiana dotyczy rozróżnienia wysokości odsetek ustawowych tzw. kapitałowych oraz wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie, a także odmiennego  uregulowania wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych.

  1. Wysokość kapitałowych odsetek ustawowych i maksymalnych

Zgodnie z nowymi zasadami, jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 3,5 punktów procentowych (art. 359 § 2 k.c.). Aktualnie wysokość stopy referencyjnej to 1,50 %, a więc odsetki ustawowe wynoszą 5% w stosunku rocznym.

Odsetki maksymalne wynikających z czynności prawnej nie mogą w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych (art. 359 § 21 k.c.). Aktualnie zatem  będzie to 10% w stosunku rocznym.

Należy poczynić zastrzeżenie, że ww. zasady dotyczą tzw. odsetek kapitałowych, które stanowią wynagrodzenie za korzystanie z cudzego kapitału i co do zasady należne są za okres przed terminem wymagalności świadczenia głównego.

  1. Wysokość odsetek za opóźnienie

W aktualnym stanie prawnym ustawodawca przewidział wyższą wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie, a więc odsetek, które są należne wierzycielowi, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego.

I tak, zgodnie ze znowelizowanym art. 481 § 2 k.c.: „Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.” Zgodnie z przytoczonym uregulowaniem odsetki ustawowe za opóźnienie wyniosą 7% w stosunku rocznym.

Strony transakcji mogą umówić się jednak na wyższą kwotę odsetek za opóźnienie. Jednakże maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie. Umowne odsetki maksymalne za opóźnienie nie mogą zatem przekroczyć 14% w stosunku rocznym.

  1. Wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych

Z kolei w obrocie profesjonalnym w tzw. transakcji handlowej, w rozumieniu  ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych[2], odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego zostały ustalone w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i ośmiu punktów procentowych.

Najogólniej rzecz ujmując, przez transakcję handlową co do zasady należy rozumieć umowę, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi, jeżeli strony zawierają ją w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą.

Istotne jest, że do ustalenia wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych stosuje się stopę referencyjną obowiązującą w dniu:

  1. 1 stycznia - do odsetek należnych za okres od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca.
  2. 1 lipca - do odsetek należnych za okres od dnia 1 lipca do dnia 31 grudnia.

Na dzień sporządzania niniejszej informacji odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych należne od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 30 czerwca 2016 r. wynoszą 9,5 % w stosunku rocznym.

Dodatkowo należy pamiętać, że w zakresie wysokości odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych wyłączone jest stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego.

Do odsetek należnych za okres kończący się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. przed dniem 01 stycznia 2016 r. stosuje się przepisy dotychczasowe.

 

[1]Dz.U.2015.1830.

[2] Dz.U.2013.403 ze zm.

 

Masz pytanie?
Starsze wpisy

Newsletter Lexpress

Pozostałe wpisy

Aktualności30.09.2015

Nowe podejście do pierwszego zasiedlenia

Aktualności12.10.2015

Zwrot wywłaszczonej zieleni miejskiej

wszystkie wpisy