serwis prowadzioi

05.08.2015

Nośniki reklamowe

Kto odpowiada za reklamy?

autor: Wojciech Gwóźdź

W dniu 11 września 2015 roku wejdzie w życie ustawa z dnia 24 kwietnia 2015 roku – o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz. U. z 2015 roku, poz. 774) [dalej: ustawa krajobrazowa].

Ustawa wprowadza nowe możliwości ochrony krajobrazu przed chaosem przestrzennym, w tym, przed nielegalnymi reklamami. Ustawa krajobrazowa przewiduje możliwość ustanawiania przez rady gminy opłat reklamowych, a także, wprowadza kary pieniężne za niezgodne z prawem umieszczenie urządzenia reklamowego, bądź tablicy reklamowej.

Opłaty reklamowe

Na mocy ustawy krajobrazowej wprowadzono do ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku – o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 849 z późn. zm.) [dalej: u.p.o.l.], przepis art. 17a ust. 1, który upoważnia radę gminy do wprowadzenia opłaty reklamowej od umieszczonych tablic lub urządzeń reklamowych. Opłaty te będą mogły być pobierane jedynie na obszarach, dla których obowiązują zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń (tzw. uchwały reklamowe). Co do rozumienia pojęcia reklamy, tablicy reklamowej, urządzenia reklamowego oraz szyldu, przepisy u.p.o.l. odsyłają do definicji zawartych w ustawy z dnia 27 marca 2003 roku – o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r., poz. 199 z późn. zm.) [dalej: u.p.z.p.].

Na podstawie art. 17a ust. 3 u.p.o.l., opłaty reklamowe pobierane będą od:

  1. właścicieli nieruchomości lub obiektów budowlanych, z wyłączeniem nieruchomości gruntowych oddanych w użytkowanie wieczyste,
  2. użytkowników wieczystych nieruchomości gruntowych,
  3. posiadaczy samoistnych nieruchomości lub obiektów budowlanych,
  4. posiadaczy nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
  • wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Nieruchomości Rolnych lub z innego tytułu prawnego,
  • jest bez tytułu prawnego

-   jeżeli na tych nieruchomościach lub obiektach budowlanych znajdują się tablice reklamowe lub urządzenia reklamowe, niezależnie od tego czy na tablicy reklamowej lub urządzeniu reklamowym eksponowana jest reklama.

Zgodnie z art. 17b u.p.o.l., opłata reklamowa składać się będzie z części stałej i części zmiennej. Część stała będzie miała zryczałtowaną wysokość niezależną od pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącego ekspozycji reklamy. Część zmienna zależeć będzie od wielkości pola powierzchni tablicy lub urządzenia reklamowego służących ekspozycji reklamy. W myśl art. 19 u.p.o.l., stawka części stałej opłaty reklamowej nie będzie mogła przekroczyć 2,50 zł dziennie, stawka części zmiennej opłaty reklamowej zaś 0,20 zł od 1 m2 pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służących ekspozycji reklamy dziennie.

Kary pieniężne

Niezależnie od wyżej opisanych regulacji, ustawa krajobrazowa przewiduje wprowadzenie do u.p.z.p. kar pieniężnych za niezgodne z uchwałami reklamowymi umieszczanie tablic lub urządzeń reklamowych.

Wysokość kary pieniężnej ustalono jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności uchwalonej przez radę gminy stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 17a u.p.o.l., powiększony o 40-krotność uchwalonej przez radę gminy stawki części stałej tej opłaty, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami. Jeżeli rada gminy nie określi wysokości stawek opłaty reklamowej, o których mowa wyżej, wysokość kary pieniężnej ustalona zostanie jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności maksymalnej stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 u.p.o.l., powiększony o 40-krotność maksymalnej stawki części stałej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 u.p.o.l., za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami, o których mowa w ust. 1.

Podmioty odpowiedzialne

Zobligowanym do zapłaty kary pieniężnej będzie podmiot, który umieścił taką tablicę, bądź urządzenie. Jednakże, jak wskazują przepisy art. 37d u.p.z.p., jeżeli nie będzie możliwe ustalenie podmiotu, o którym mowa wyżej, karę pieniężną wymierzać się będzie odpowiednio właścicielowi, użytkownikowi wieczystemu lub posiadaczowi samoistnemu nieruchomości lub obiektu budowlanego, na których umieszczono tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe.

Powyższe rozwiązanie może budzić wątpliwości co do jego zgodności z Konstytucją. Zgodnie bowiem z art. 42 Konstytucji RP, odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. Co prawda ww. przepis Konstytucji mówi wprost jedynie o odpowiedzialności karnej, jednak jak wskazuje orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, zakres stosowania art. 42 Konstytucji obejmuje nie tylko odpowiedzialność karną w ścisłym tego słowa znaczeniu, a więc odpowiedzialność za przestępstwa, ale również inne formy odpowiedzialności prawnej związane z wymierzaniem kar wobec jednostki (por. wyrok TK z dnia 3 listopada 2004 roku, sygn. akt: K 18/03; wyrok TK z dnia 8 lipca 2003 roku, sygn. akt: P 10/02). Jednakże, przepis art. 42 Konstytucji RP należy stosować nie wprost, a odpowiednio do innych rodzajów odpowiedzialności, niż odpowiedzialność karna (wyrok TK z dnia 4 lipca 2002 roku, sygn. akt: P 12/01).

Stąd, za kontrowersyjną należy uznać możliwość karania nie tylko faktycznych sprawców odpowiedzialnych za niezgodne z uchwałą reklamową umieszczenie reklam, ale i właścicieli, użytkowników wieczystych lub posiadaczy samoistnych nieruchomości lub obiektu budowlanego, na których umieszczono tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe. Mogą zdarzyć się bowiem takie sytuacje, w których umieszczenie ww. obiektów odbywać się będzie nie tylko bez zgody, ale i bez wiedzy właściciela nieruchomości. W takim przypadku, właściciel nie tylko nie osiągnie żadnej korzyści z udostępnienia terenu na reklamę, ale i będzie zobligowany do zapłaty kary finansowej.

Wydaje się też, że rozwiązaniem mocniej odpowiadającym społecznemu poczuciu sprawiedliwości, a przez to bardziej racjonalnym, byłoby obciążanie odpowiedzialnością finansową podmiotów, które osiągają największą korzyść z reklamy – reklamodawców promujących się za ich pomocą.

Obecne rozwiązanie promują bezczynność organów odpowiedzialnych za nakładanie opłat reklamowych. Wszak i tak, w razie wątpliwości co do sprawcy naruszenia prawa, będzie można obciążyć karą właściciela, użytkownika wieczystego, bądź posiadacza samoistnego nieruchomości lub obiektu budowlanego, na którym umieszczono urządzenie lub tablicę reklamową.

Wojciech Gwóźdź

Wojciech Gwóźdź

radca prawny, konsultant

Powrót

KONTAKT

Masz pytania dotyczące ustawy krajobrazowej?
Skontaktuj się z nami.