serwis prowadzi

20.04.2020

Proces inwestycyjny

Proces inwestycyjny w czasie pandemii koronawirusa

autor: Kinga Grzelak

Przepisy znowelizowanej „tarczy antykryzysowej” w ramach środków do walki z pandemią koronawirusa, przewidują m.in. uproszczenia w procesie inwestycyjnym dla zamierzeń budowlanych podejmowanych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19. Jednakże, wprowadzone przez ustawodawcę ułatwienia i wyłączenia mogą niekiedy stanowić pole do nadużyć.

W dniu 31 marca 2020 r. weszło w życie większość przepisów nowelizujących ustawę z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw [dalej jako: „Specustawa”].

Jedną z istotnych regulacji dla procesu inwestycyjnego zawiera art. 12 Specustawy, wyłączający zastosowanie przepisów Prawa budowlanego, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (a także aktów planistycznych wydanych na jej podstawie) oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Co jednak istotne, wyłączenia te mają zastosowanie tylko do projektowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych, w tym zmiany sposobu użytkowania, w związku z przeciwdziałaniem COVID-19.

W świetle obowiązujących przepisów, inwestor ma obowiązek niezwłocznego poinformowania organu administracji architektoniczno-budowlanej o robotach budowlanych oraz o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, które następują w związku z przeciwdziałaniem COVID-19. Wymóg przekazania tej informacji nie jest przy tym warunkiem przystąpienia do wykonywania robót budowlanych albo dokonania zmiany sposobu użytkowania. Jak podkreślają autorzy ustawy, dzięki tej informacji organ administracji architektoniczno-budowlanej uzyska niezbędną wiedzę o inwestycjach realizowanych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 oraz będzie miał możliwość ingerencji w przypadku stwierdzenia, że roboty budowlane mogą spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. By organ mógł podjąć sprawne działania w tej sferze, informacja od inwestora powinna określać: rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia – w przypadku prowadzenia robót budowlanych, zaś w przypadku zmiany sposobu użytkowania – dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.

Przepisy Specustawy nakładają na inwestora obowiązek zapewnienia objęcia kierownictwa oraz nadzoru przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane nad robotami budowlanymi prowadzonymi w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, których rozpoczęcie, zgodnie z przepisami ustawy – Prawo budowlane, wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Osoba posiadająca uprawnienia budowlane odpowiada nie tylko za przestrzeganie przepisów, ale również za wykonanie prac zgodnie z wiedzą i sztuką budowlaną, a co za tym idzie bezpieczeństwem ich wykonania i późniejszego użytkowania. Stąd też propozycja kierowania i nadzorowania prac wymagających pozwolenia na budowę przez osoby pełniące odpowiednie samodzielne funkcje techniczne.

Zgodnie z art. 36 ust. 1 Specustawy, art. 12 utraci moc po upływie 180 dni od dnia wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 5 września 2020 r.).

Warto dodać, iż trwają prace nad ustawą o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Ustawa ta zakłada odpowiednie stosowanie omawianego art. 12 Specustawy do projektowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych dotyczących utrzymania ciągłości działania istotnych usług, w szczególności w zakresie telekomunikacji, łączności publicznej, transportu, świadczeń zdrowotnych, energii, handlu, gospodarki wodnej lub kanalizacyjnej, oczyszczania ścieków, porządku publicznego oraz obronności.

Skutki

Wskazana regulacja niewątpliwie wpisuje się w założenie projektodawców jakim jest „ułatwienie realizacji zamierzeń budowlanych podejmowanych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19”. Wyłączenie stosowania wskazanych ustaw z zakresu procesu inwestycyjnego może okazać się bardzo korzystne z punktu widzenia przedsiębiorców, bowiem pozwala w szybkim tempie i bez zbędnych formalności przeorganizować poszczególne pomieszczenia tak, by w większym stopniu zapewnić bezpieczeństwo przebywających w nich ludzi. Nadto, omawiany przepis może stanowić istotne narzędzie w przypadku konieczności stworzenia nowych lub zaadaptowania istniejących obiektów np. na potrzeby ulokowania w nich zwiększającej się liczby osób zakażonych koronawirusem.

Z drugiej strony, realnym ryzykiem wydaje się wykorzystywanie przewidzianych w ustawie wyłączeń dla realizacji obiektów budowlanych, które w rzeczywistości mają służyć innym celom niż przeciwdziałanie COVID-19. Powyższe może spowodować sporą liczbę tzw. samowoli budowlanych, które niewątpliwie będą przedmiotem zainteresowania organów nadzoru budowlanego po zakończeniu pandemii. Zagrożenia można również upatrywać w wyłączeniu stosowania ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Ewentualne nadużycie tych przepisów może doprowadzić do nieodwracalnych skutków.

Kinga Grzelak

Kinga Grzelak

aplikant radcowski, starszy asystent

Masz pytanie?

Kinga Grzelak

aplikant radcowski, starszy asystent

Starsze wpisy

Newsletter Lexpress

Pozostałe wpisy

Proces inwestycyjny12.06.2014

Sejm przywraca możliwość budowy na użytkach rolnych klas I-III

Proces inwestycyjny29.08.2014

NIK krytycznie o lokalizacji elektrowni wiatrowych

wszystkie wpisy
"

Od lat słyszymy o konieczności zniesienia urzędowych barier w budownictwie. My nie czekamy na cud, lecz każdego dnia pomagamy naszym Klientom te bariery pokonywać.

"

Dowiedz się więcej:

Proces inwestycyjny