Jeszcze w maju br. do Sejmu wpłynął rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw. Opracowywany przez rząd od 2022 r. projekt nowelizacji ma na celu usprawnienie procedur inwestycyjnych, w tym wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz przygotowania i realizacji inwestycji, zaproponowanych w ramach prac Międzyresortowego Zespołu do spraw przeglądu uwarunkowań procesów inwestycyjnych w Polsce.
Szereg projektowanych zmian rzeczywiście może przyczynić się do szybszego wydawania rozstrzygnięć w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, tym niemniej niektóre z nich z pewnością mogą okazać się zarazem kłopotliwe i kosztowne dla inwestorów ubiegających się o decyzje środowiskowe:
- projektowana nowelizacja przewiduje wprowadzenie obowiązku weryfikowania przez organ zaraz po wszczęciu postępowania, na jego pierwszym etapie, zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (jeśli został uchwalony) – w przypadku stwierdzenia braku takiej zgodności organ będzie zwolniony z przeprowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego i odmówi zgody na realizację przedsięwzięcia; powyższe ma wyeliminować częste dziś przypadki, gdy negatywna weryfikacja co do zgodności lokalizacji inwestycji z mpzp ma miejsce dopiero na końcowym etapie sprawy, często już po przeprowadzeniu wielomiesięcznej procedury uzgodnień i opinii;
- przewiduje się wprowadzenie obowiązku zamieszczania przez inwestora w karcie informacyjnej przedsięwzięcia nie tylko informacji o pokryciu terenu inwestycji szatą roślinną, ale i informacji o dziko występujących na takim terenie zwierzętach (w rozumieniu rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt); wyczerpujący, a zatem pełniejszy, zakres informacji przedstawianych w KIP ma w założeniu przyspieszyć postępowanie, choć z pewnością nie pozostanie bez wpływu na koszt i czas potrzebny do sporządzenia karty informacyjnej przedsięwzięcia;
- w przypadku przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko projektowana nowelizacja przewiduje wprowadzenie obowiązkowych badań terenowych oraz obowiązkowe sporządzenie inwentaryzacji przyrodniczej – jej zakres, metodyka badań terenowych oraz ich szczegółowość będzie ustalana indywidualnie w zależności m.in. od lokalnych uwarunkowań i cech przedsięwzięcia w oparciu o wiedzę autora przygotowywanego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wskazań organu w postanowieniu określającym zakres raportu; wyniki inwentaryzacji przyrodniczej mają być obowiązkowo składane zarówno w formie opisowej, jak i kartograficznej;
- dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko lokalizowanych na obszarach parków krajobrazowych i na obszarach chronionego krajobrazu, projekt przewiduje możliwość przeprowadzenia – na wniosek inwestora – oceny oddziaływania z pominięciem etapu opiniowania (screeningu) i bez opracowywania KIP (wyniki inwentaryzacji w formie opisowej jak i kartograficznej); obecnie z uwagi na ustanawiane często na takich obszarach form ochrony przyrody zakazy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla przedsięwzięć tzw. drugiej grupy każdorazowo nakładany jest i tak obowiązek przeprowadzenia oceny, co niepotrzebnie generuje po stronie inwestora koszty (sporządzenie KIP, a następnie raportu) i wydłuża procedurę;
- w przypadku przedsięwzięć lokalizowanych na obszarach chronionego krajobrazu lub parku krajobrazowego (na których ustanowiony został zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko), właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska ma zostać wyposażony w kompetencje do wydania wiążącego uzgodnienia (zamiast, jak dotychczas, niewiążącej opinii), a co za tym idzie, w przypadku odmowy uzgodnienia – organ prowadzący postępowanie będzie związany odmową i nie będzie mógł wydać decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
- ujednoliceniu i doprecyzowaniu mają ulec przepisy, dotyczące liczby wariantów przedsięwzięcia przedstawianych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, co w założeniu ma usunąć dotychczasowe wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie odnośnie spełniania w tym zakresie przez raporty wymogów formalnych – według projektowanej nowelizacji wystarczające będzie przedstawienie dwóch wariantów realizacyjnych, jeśli najkorzystniejszym dla środowiska będzie zarazem wariant inwestorski;
- projektowana nowelizacja przewiduje, że katalog wyłączeń z art. 72 ust. 2 ustawy uzupełniony zostanie o wskazanie, że dotyczy nie tylko wymogu uzyskania (nowej) decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ale i jej zmiany;
- w ramach realizowania planowanej elektronizacji postępowań, zmianie ma ulec liczba składanych przez inwestora egzemplarzy papierowych karty informacyjnej przedsięwzięcia czy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko – wystarczającym będzie jeden dokument w wersji papierowej;
- nowelizacja ma zapewnić wiążący – dla organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach – charakter postanowień właściwego regionalnego dyrektora ochrony środowiska, uzgadniających warunki realizacji przedsięwzięcia, co ma gwarantować, że wszystkie warunki z postanowienia uzgadniającego formułowane przez RDOŚ znajdą się w decyzji;
- dużą zmianą dla inwestorów będzie rozszerzenie zastosowania art. 136a ust.1 pkt 1 ustawy w taki sposób, aby przesłanką do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej było naruszenie warunków formułowanych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy) zarówno w zakresie fazy realizacji, jak i eksploatacji przedsięwzięcia; w ocenie projektodawcy w świetle obecnego brzmienia przepisu art. 136a ust. 1 pkt 1 ustawy możliwe jest jedynie wymierzenie kary wyłącznie za naruszenie ww. warunków dotyczących fazy realizacji przedsięwzięcia, przy czym etap eksploatacji i użytkowania przedsięwzięcia oraz związane z nim warunki – nie podlegają już tej sankcji.
Inwestycje budowlane
