Brak decyzji środowiskowej, a wniosek o ustalenie warunków zabudowy

Dotychczas na etapie składania wniosku o ustalenie warunków zabudowy nie trzeba było przedkładać decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Brak takiej decyzji był bowiem brakiem o charakterze materialnym, który mógł być uzupełniony już w toku postępowania. O najnowszej zmianie przepisów w tym zakresie opowiemy szerzej w dzisiejszym artykule.

Jak było przed nowelizacją?

Jak dotąd, wymogi formalne wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla określonej inwestycji określał przede wszystkim art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym[1]. Zgodnie z treścią tego przepisu, wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego powinien zawierać:

1)        mapę zasadniczą lub, w przypadku jej braku, mapę ewidencyjną, pochodzące z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujące teren, którego wniosek dotyczy, wraz z obszarem, na który inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000, a w stosunku do inwestycji liniowych również w skali 1:2000, w postaci:

a)        elektronicznej – w obowiązującym państwowym systemie odniesień przestrzennych albo

b)        papierowej;

1a)      określenie granic terenu objętego wnioskiem;

2)        charakterystykę inwestycji, obejmującą:

a)        określenie zapotrzebowania na wodę, energię oraz sposobu odprowadzania lub oczyszczania ścieków, a także innych potrzeb w zakresie infrastruktury technicznej, a w razie potrzeby również sposobu unieszkodliwiania odpadów,

b)        określenie planowanego sposobu zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przeznaczenia i gabarytów projektowanych obiektów budowlanych oraz powierzchni terenu podlegającej przekształceniu, przedstawione w formie opisowej i graficznej,

c)        określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko;

3)        w przypadku lokalizacji składowiska odpadów:

a)        docelową rzędną składowiska odpadów,

b)        roczną i całkowitą ilość składowanych odpadów oraz rodzaje składowanych odpadów,

c)        sposób gromadzenia, oczyszczania i odprowadzania ścieków,

d)        sposób gromadzenia, oczyszczania i wykorzystywania lub unieszkodliwiania gazu składowiskowego.

Przepis ten nie nakłada na wnioskodawcę obowiązku przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, pomimo że uzyskanie decyzji środowiskowej powinno poprzedzać ustalenie warunków zabudowy dla danej inwestycji, co wynika wprost z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko[2]. W związku z tym, na gruncie przepisów upzp powstało pytanie, czy brak takiej decyzji jest brakiem o charakterze formalnym, czy materialnym. Jest to o tyle istotne, że kwalifikacja braku jako formalny nie pozwala na merytoryczne rozpoznanie wniosku, co w przypadku jego nieuzupełnienia skutkuje pozostawieniem podania bez rozpoznania. Brak merytoryczny może być natomiast uzupełniony już w toku postępowania i nie tamuje wszczęcia postępowania.

Jak dotąd w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazywano, że niedołączenie decyzji środowiskowej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy jest brakiem o charakterze materialnym, który podlega uzupełnieniu w toku postępowania. Przykładowo, w wyroku z dnia 4 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że „brak decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest brakiem o charakterze materialnym, który nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 kpa, a winien skutkować odmową wydania decyzji o warunkach zabudowy”[3]. To otwierało drogę do uzyskania decyzji środowiskowej już w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy.

Istotna zmiana w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

W jednej z ostatnich nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym[4] dodano przepis art. 52 ust. 2a upzp. Stosownie do jego treści, do wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dołącza się decyzje, których obowiązek dołączenia wynika z odrębnych przepisów, w szczególności decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r. poz. 1094, z późn. zm.).

Obowiązek dołączenia decyzji środowiskowej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy wynika zatem wprost z przepisów prawa, stąd też ustawodawca ostatecznie rozstrzygnął, że ewentualny brak w tym zakresie ma charakter formalny. To oznacza, że wbrew dotychczasowej praktyce, nie będzie możliwe jego uzupełnienie już w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy.

Nowe przepisy, a postępowania wszczęte przed 16 października 2023 roku

Zmiana przepisów ma wpływ na wszystkie postępowania wszczęte po 16 października 2023 roku, albowiem za sprawą art. 17 nowelizacji ustawy środowiskowej, do spraw prowadzonych na podstawie upzp wszczętych i niezakończonych przed tą datą, stosuje się przepisy dotychczasowe. Jeżeli zatem, złożyliście Państwo wniosek o ustalenie warunków zabudowy przed 16 października 2023, to brak decyzji środowiskowej nie może stanowić przyczyny pozostawienia go bez rozpoznania.