Negatywna opinia sejmowej Komisji Infrastruktury w sprawie projektu nowelizacji Prawa budowlanego (druk nr 3336), zakładającego między innymi możliwość budowy domów jednorodzinnych powyżej 70m2 bez pozwolenia, nie przeszkodziła ustawodawcy w realizacji zaplanowanych zamierzeń. Część przygotowywanych zmian w tym zakresie została bowiem w ostatniej chwili przeniesiona do uchwalonej już ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zasadach udzielania przez Skarb Państwa gwarancji za zobowiązania Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego.
O planowanej nowelizacji Prawa budowlanego pisaliśmy na początku bieżącego roku (link: https://ziemskibiznes.pl/blog/inwestycje-budowlane/10-plnowanych-zmian-w-prawie-budowlanym-w-2023-roku.html). Projekt (UD427) zakładał istotne zmiany, jak na przykład wprowadzenie nowych definicji legalnych, modyfikacje w zakresie instytucji odstąpień od projektu budowlanego, czy rozszerzenie katalogu prac niewymagających pozwolenia na budowę. Borąc pod uwagę przebieg prac legislacyjnych, można było przypuszczać, że istnieją spore szanse na to, że proponowane przepisy zostaną uchwalone jeszcze przed końcem obecnej kadencji Sejmu. Przełom przyniosły jednak obrady sejmowej Komisja Infrastruktury, która po rozpatrzeniu projektu ustawy, 11 lica 2023 roku wniosła o jego odrzucenie. Wydawało się, że prace nad nowelizacją upadły, jednak ustawodawca zdecydował się „uratować” kilka planowanych zmian i przeniósł je do rządowego projektu ustawy o zasadach udzielania przez Skarb Państwa gwarancji za zobowiązania Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego, którą ekspresowo uchwalono na posiedzeniu Sejmu 17 sierpnia br. Teraz ustawa trafi do Senatu.
Część zmian planowanych w ramach projektu UD427 nie została ujęta w ustawie zasadach udzielania przez Skarb Państwa gwarancji za zobowiązania Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego. Te, które zyskały jednak aprobatę Sejmu to:
1. Nowe definicje legalne
Ustawodawca podtrzymał zamiar rozszerzenia katalogu definicji legalnych zawartego w art. 3 upb o pojęcia: „przydomowy schron” oraz „przydomowe ukrycie doraźne”. Zgodnie z dodawanym nowelizacją art. 3 pkt 5b) upb, ilekroć mowa o „przydomowym schronie” należy przez to rozumieć wolno stojącą budowlę ochronną o konstrukcji zamkniętej i hermetycznej, o powierzchni użytkowej do 35 m2, wyposażoną w urządzenia filtrowentylacyjne, przeznaczoną do ochrony użytkowników budynku mieszkalnego jednorodzinnego przed skutkami zagrożeń militarnych, ekstremalnych zjawisk pogodowych i skażeń, znajdującą się pod ziemią lub częściowo zagłębioną w gruncie.
Z kolei, jeżeli chodzi o „przydomowe ukrycie doraźne”, należy przez to rozumieć wolno stojącą budowlę ochronną o konstrukcji niehermetycznej, o powierzchni użytkowej do 35 m2, przeznaczoną do ochrony użytkowników budynku mieszkalnego jednorodzinnego przed skutkami zagrożeń militarnych i ekstremalnych zjawisk pogodowych, znajdującą się pod ziemią lub częściowo zagłębioną w gruncie.
W ustawie pojawił się również przepis upoważniający ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa do wydania rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać przydomowe schrony i przydomowe ukrycia doraźne oraz ich usytuowanie.
2. Zmiany w katalogu prac niewymagających pozwolenia na budowę
Istotne zmiany dotkną przede wszystkim katalog prac wyłączonych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ustawy). Najważniejsza z nich dotyczy zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla wolno stojących, nie więcej niż dwukondygnacyjnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych o powierzchni zabudowy powyżej 70 m2 , których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane, a budowa jest prowadzona w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych inwestora. W skrócie – z trybu zarezerwowanego dotychczas dla domów do 70 m2 będzie można korzystać także w przypadku większych budynków. Poza tym, na zgłoszenie wybudujemy także między innymi:
1) sieci elektroenergetyczne obejmujące napięcie znamionowe nie wyższe niż 15 kV (dotychczas 1kV) z zastrzeżeniem art. 29a ustawy;
2) kolumbaria o powierzchni zabudowy nie większej niż 15 m2 i o wysokości nie większej niż 3 m na terenie cmentarza;
3) przepusty o długości nie większej niż 20 m oraz o przekroju wewnętrznym większym niż 0,85 m2 i nie większym niż 3 m2;
4) kioski i pawilony sprzedaży ulicznej o powierzchni zabudowy nie większej niż 15 m2;
5) wyloty do cieków naturalnych;
6) bezodpływowe zbiorniki na wody opadowe lub roztopowe o pojemności większej niż 5 m3 i nie większej niż 15 m3;
7) wolno stojące obiekty budowlane łączności oraz kontenery telekomunikacyjne o powierzchni zabudowy do 35m2 wraz instalacjami i przyłączami oraz związanymi z nimi sieciami;
8) przydomowe schrony i przydomowe ukrycia doraźne wraz z instalacjami i przyłączami niezbędnymi do ich użytkowania, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane.
Natomiast bez żadnych formalności będzie można zrealizować takie obiekty jak:
1) obiekty budowlane służące celom sportowym przy boiskach szkolnych oraz boiskach, kortach i bieżniach służących do uprawiania sportu lub rekreacji, o powierzchni zabudowy nie większej niż 25 m2 i wysokości nie większej niż 3 m:
a) szatni,
b) zadaszeń ławek,
c) trybun
– przy czym łączna liczba wszystkich tych obiektów budowlanych na działce nie może przekraczać 5 na każde 10 000 m2 powierzchni działki;
2) położonych na terenie rodzinnych ogrodów działkowych:
a) basenów o powierzchni nie większej niż 15 m2;
b) oczek wodnych o powierzchni nie większej niż 10 m2 i o głębokości nie większej niż 1 m;
3) bezodpływowych zbiorników na wody opadowe lub roztopowe o pojemności nie większej niż 5 m3;
4) masztów flagowych oraz masztów do kamer monitoringu o wysokości do 7 m, posadowionych na gruncie.
3. Zmiany dotyczące uprawnień budowlanych
Przede wszystkim, zmienią się warunki do uzyskania uprawnień budowlanych. Do projektowania w ograniczonym zakresie wystarczy ukończenie studiów I stopnia na kierunku pokrewnym dla danej specjalności albo technikum lub branżowej szkoły II stopnia w branży o odpowiedniej dla danej specjalności. W przypadku tych pierwszych, wprowadzony zostanie wymóg odbycia dwuletniej praktyki przy sporządzaniu projektów oraz rocznej praktyki na budowie. Dla techników okres obowiązkowej praktyki przy sporządzaniu projektów będzie wydłużony do czterech lat. Dodatkowo, zmieni się zakres uprawnień wynikających z uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej w ograniczonym zakresie. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 15a ust. 3 upb, osoby posiadające tytuł zawodowy magistra inżyniera lub inżyniera architekta będą mogły projektować i kierować robotami budowlanymi w odniesieniu do architektury obiektów o kubaturze do 1000 m3 zaliczanego do kategorii I, II, III, XVIII lub XX. Z kolei, tytuł zawodowy inżyniera lub tytuł zawodowy technika albo dyplom zawodowy, albo dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe w zawodzie nauczanym na poziomie technika będzie uprawniał do projektowania obiektu o kubaturze do 1000 m3 w zabudowie zagrodowej lub na terenie zabudowy zagrodowej, z wyłączeniem robót budowlanych wykonywanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków oraz na obszarze wpisanym do rejestru zabytków
W omawianej ustawie nie zostały uwzględnione między innymi te zmiany, które dotyczyły:
– wprowadzenia mechanizmu tzw. „żółtej kartki” w przypadku istotnych odstąpień od projektu budowlanego;
– ograniczeń we wnoszeniu odwołań w sprawach budowlanych;
– cyfryzacji (wycofanie korespondencji papierowej w przypadku komunikacji z organami administracji architektoniczno-budowlanej i organami nadzoru budowlanego);
– wdrożenia Bazy Projektów Budowlanych.
Na marginesie warto wspomnieć, że omawiana ustawa zmienia również ustawę o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących (tzw. specustawę mieszkaniową). Usunięto wprowadzony stosunkowo niedawno wymóg minimalnej liczby miejsc postojowych w inwestycji mieszkaniowej wynoszący co najmniej 1,5x liczby mieszkań przewidzianych do realizacji, a w przypadku zabudowy śródmiejskiej – liczby co najmniej równej liczbie lokali mieszkalnych. W efekcie zmian, minimalna wymagana liczba miejsc postojowych z powrotem będzie określana w uchwałach lokalizacyjnych podejmowanych przez radę gminy. To rozwiązanie należy ocenić pozytywnie. Wprowadzony wcześniej, ustawowy wskaźnik minimalnej liczby miejsc postojowych mógł bowiem stanowić istotną przeszkodę w realizacji inwestycji mieszkaniowych.
Sposób procedowania omawianych zmian może budzić uzasadnione wątpliwości, chociażby z perspektywy konstytucyjnej zasady trzech czytań, natomiast faktem jest, że jeżeli ustawa pomyślnie przejdzie dalszą część procesu legislacyjnego, to nowe przepisy (w znacznej części) zaczną obowiązywać jeszcze w tym roku.
Obsługujemy biznes.
Precyzyjnie.
Inwestycje budowlane
Nasza oferta skierowana jest do przedsiębiorców realizujących inwestycje budowlane: mieszkaniowe, produkcyjne, usługowe i inne.
autor: Joanna Wieczorek
autor: Kacper Łagodziński
