autor: Joanna Wieczorek
Niedawno uchwalona reforma planowania przestrzennego przyniesie zmiany także w obszarze publikowania danych przestrzennych. Całkowitą nowość w tym zakresie ma stanowić Rejestr Urbanistyczny, który umożliwi gromadzenie tych danych w jednym miejscu. W dzisiejszym artykule poruszymy kilka kwestii związanych z wprowadzeniem tego systemu.
Regulacje dotyczące Rejestru Urbanistycznego znajdą się w dodawanym nowelizacją Rozdziale 5b ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jego głównym celem będzie zapewnienie dostępu do danych przestrzennych zarówno społeczeństwu, jak i poszczególnym organom. Obecnie, tego typu informacje są publikowane w bazach prowadzonych indywidualnie przez poszczególne urzędy, przeważnie w systemach informacji przestrzennej (SIP) oraz Biuletynach Informacji Publicznej (BIP). Problemem jest to, że zarówno zakres, jak i sposób publikacji danych różni się w zależności od gminy (powiatu). Urzędy bardzo często korzystają z różnych platform, co utrudnia sprawne odczytywanie zamieszczanych tam informacji. Dane publikowane w Rejestrze Urbanistycznym mają mieć jednolitą, przejrzystą i zarazem bardziej szczegółową formę.
Rejestr Urbanistyczny przybierze postać systemu teleinformatycznego, w którym będą gromadzone informacje i dane z zakresu planowania przestrzennego. Ustawodawcy zależy na tym, aby każda osoba zainteresowana danymi przestrzennymi mogła z niego skorzystać, zatem dostęp będzie powszechny i bezpłatny. Dane w Rejestrze będą co do zasady jawne. Właściciele nieruchomości nie powinni jednak martwić się o swoje dane osobowe, ponieważ nie będą one podlegały udostępnieniu.
O tym, co należy rozumieć pod sformułowaniem „dane z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego” stanowi przede wszystkim art. 67h ust. 1-7 upzp. Jako przykłady można wymienić informacje pochodzące z:
1) uchwał o przystąpieniu do sporządzania aktów planowania przestrzennego oraz gminnego programu rewitalizacji;
2) wniosków o uchwalenie Zintegrowanych Planów Inwestycyjnych (ZPI);
3) aktów planowania przestrzennego wraz z uzasadnieniem;
4) wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;
5) decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;
6) rozstrzygnięć nadzorczych wojewody stwierdzających nieważność aktów planowania przestrzennego;
7) wyroków sądów administracyjnych dotyczących decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz aktów planowania przestrzennego.
Zakres publikowanych danych będzie zatem stosunkowo szeroki, a jedną z najważniejszych zalet Rejestru będzie to, że poszukując poszczególnych aktów nie będzie trzeba sięgać do kilku baz danych. Wszystkie informacje będą bowiem zgromadzone w jednym miejscu.
Dodatkowo, jednym z założeń reformy planistycznej było zwiększenie udziału społeczeństwa w planowaniu przestrzennym, stąd w Rejestrze Urbanistycznym znajdą się również projekty aktów planowania przestrzennego, gminnych programów rewitalizacji czy strategii rozwoju gminy wraz z wymaganymi do nich załącznikami. Co ważne, wszelkie dane mają być publikowane niezwłocznie, co pozwoli stale monitorować przebieg np. procedur planistycznych.
Zadanie polegające na prowadzeniu Rejestru przypadło ministrowi właściwemu do spraw budownictwa i planowania przestrzennego, natomiast obowiązek wprowadzania danych do Rejestru ma spoczywać na organach wytwarzających informacje podlegające udostępnieniu. Wyjątek w tym zakresie stanowią sądy administracyjne. Dane wynikające z wydanych przez nie wyroków będą publikowane przez organ sporządzający (w przypadku uchwał) lub organ I instancji (w przypadku decyzji administracyjnych).
Tych, którzy z nadzieją oczekują na możliwość swobodnego przeglądania danych przestrzennych w jednym miejscu może nieco zmartwić data wprowadzenia Rejestru Urbanistycznego. Przepisy umożliwiające jego wdrożenie wejdą bowiem w życie dopiero w ostatnim etapie reformy, tj. 1 stycznia 2026 roku.
Na ten moment nie są znane jeszcze wszystkie aspekty związane z funkcjonowaniem Rejestru. Z art. 67j upzp wynika jednak, że kwestie takie jak:
a) szczegółowe rozwiązania organizacyjno-techniczne Rejestru,
b) szczegółowy zakres informacji i danych gromadzonych w Rejestrze,
c) tryb tworzenia, aktualizacji i udostępniania informacji i danych przestrzennych
zostaną określone w osobnym rozporządzeniu ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.
Wprowadzenie Rejestru Urbanistycznego ma szansę przyczynić się do zwiększenia udziału społeczeństwa w planowaniu przestrzennym. Zapewnienie aktualnych i jednolitych danych przestrzennych w systemie teleinformatycznym sprawi, że kontrola poszczególnych zamierzeń będzie znacznie bardziej przystępna niż dotychczas.
Obsługujemy biznes.
Precyzyjnie.
Nasza oferta skierowana jest do przedsiębiorców realizujących inwestycje budowlane: mieszkaniowe, produkcyjne, usługowe i inne.