Uzgodnienia i opinie w toku postępowania o wydanie decyzji środowiskowej, czyli krótko o tym kiedy konieczne jest ich ponowienie

Postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach po wielokroć trwają długimi miesiącami, a nawet latami. Po wielokroć też materiał zgromadzony w sprawie i przedstawiony przez inwestora jest uzupełniany, choćby na skutek wezwań organów współdziałających do złożenia dodatkowych wyjaśnień, czy przedstawienia dodatkowych materiałów. Poniżej, wspólnie z Państwem, na przykładzie postępowania o środowiskowych uwarunkowaniach z oceną oddziaływania, przeanalizuję, czy po takim uzupełnieniu konieczne jest ponowienie dokonanych już uzgodnień/opinii (a jeśli tak, to czy w każdym przypadku).

Stosownie do postanowień art. 77 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku[1], organ występujący o uzgodnienie lub opinię przedkłada organowi współdziałającemu m.in. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (dalej: raport). W judykaturze niekwestionowanym jest, że przedłożenie zmienionego, uzupełnionego raportu oznacza konieczność ponownego wydania opinii lub uzgodnienia[2]. Po wielokroć akcentuje się jednak, że ponowienie uzgodnień i opinii z uwagi na uzupełnienie raportu jest konieczne, ale w przypadku, gdy uzupełnienie raportu może wpłynąć na treść opinii/uzgodnienia, a więc dotyczy kwestii z zakresu kompetencji organu współdziałającego (a więc nie każdego uzupełnienia).

Naczelny Sąd Administracyjny w jednym z rozstrzygnięć na przykładzie opiniowania przez państwowego powiatowego inspektora sanitarnego (PPIS) podkreślił, że przywołany przepis ma na celu to, aby organ opiniujący mógł przy wydawaniu opinii wziąć pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony przez organ orzekający i odnieść się do niego, biorąc pod uwagę swoją wiedzę merytoryczną i kompetencje. Organ wydający decyzję w chwili orzekania musi zaś dysponować pełnym i aktualnym materiałem dowodowym – warunek ten nie jest jednak spełniony gdy, już po wydaniu opinii przez PPIS raport zostaje uzupełniony w zakresie, w jakim może to mieć wpływ na treść tej opinii. W analizowanej przez NSA sprawie, raport istotnie uzupełniono o kwestie związane z emisją odorów, redukcją emisji amoniaku, przeanalizowaniem zawartości azotu w oborniku, czy określeniem działań minimalizujących oddziaływanie na środowisko gruntowo-wodne[3].

Stanowisko to podzielają również wojewódzkie sądy administracyjne podkreślając, że uzupełnienie raportu może wiązać się z koniecznością ponownego pozyskania opinii organów współdziałających, jednak dotyczy to sytuacji, w których raport zostaje uzupełniony w zakresie, w jakim może to mieć wpływ na treść opinii[4]. Niekiedy akcentuje się, że po uzupełnieniu raportu konieczne jest ponowienie uzgodnień co najmniej z organem, z którego właściwością łączy się kwestia, będąca przedmiotem uzupełnienia raportu[5].

Poddając analizie tytułową problematykę nie sposób nie zauważyć, że w orzecznictwie często przyjmuje się dużo bardziej ogólne stanowisko, mianowicie, że o zmianach, uzupełnieniach i wyjaśnieniach składanych do raportu należy zawiadamiać każdorazowo organy uzgadniające i wyrażające opinię w przedmiocie planowanego przedsięwzięcia[6]. Takie stanowisko prezentowane jest również w wytycznych GDOŚ[7], tj. że w przypadku gdy wnioskodawca przed wydaniem decyzji środowiskowej, a po uzyskaniu wymaganych prawem uzgodnień i opinii, przedłożył dodatkowe materiały stanowiące uzupełnienie oceny wypływu na środowisko, należy dokonać ponownego uzgodnienia. Praktyka po wielokroć idzie w tę właśnie stronę, albowiem organy prowadzące postępowania nie chcą narażać się na jakiekolwiek zarzuty naruszenia procedury.

W świetle przedstawionego orzecznictwa, nieprzedstawienie uzupełnionego raportuorganom współdziałającym, w sytuacji gdy treść uzupełnienia pozostaje w związku z zakresem ich właściwości można więc uznać jako istotne naruszenie procedury (naruszenie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zabrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i jego oceny, tj. art. 7, 77 i 80 kpa[8]) w zw. z przepisami ustawy ocenowej. W orzecznictwie uznaje się niekiedy, że naruszenie to powinno skutkować uznaniem, że decyzja została oparta o uzgodnienia/opinie dotyczące innego stanu faktycznego i w konsekwencji wydana została bez zajęcia wymaganego prawem stanowiska innego organu[9].

Niebawem wrócę do Państwa z innymi praktycznymi tematami dotyczącymi postępowania w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej.