Polski Akt o Dostępności – jakie obowiązki czekają przedsiębiorców? – cz. I

Od 28 czerwca 2025 r. przedsiębiorcy będą mieli obowiązek dostarczania na rynek produktów i świadczenia usług, które muszą spełniać wymagania dostępności (wyjątki będą możliwe tylko w szczególnych okolicznościach). Ma to związek z wejściem w życie ustawy z dnia 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze inaczej nazywana Polskim Aktem o Dostępności.

Wprowadzenie tej ustawy wynika z obowiązku przewidzianego Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wymogów dostępności produktów i usług. Dyrektywa ta jest znana również jako Europejski Akt o Dostępności. Powstała ona w celu, umożliwienia większego włączenia społecznego i ułatwienia osobom z niepełnosprawnościami prowadzenie niezależnego życia. Promuje ona pełny i skuteczny udział w życiu społecznym na równych prawach. Postulat ten realizuje poprzez poprawę dostępu do powszechnie używanych produktów i usług, które zaspokajają szczególne potrzeby osób z niepełnosprawnościami. Dyrektywa ma również na celu przyczynienie się do właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego Unii poprzez harmonizację przepisów dotyczących dostępności w poszczególnych Państwach Członkowskich.

Kto podlega obowiązkom?

Nowe obowiązki dotyczą przedsiębiorców w całym łańcuchu dostaw. Spełnienie wymogów dostępności produktów jest obowiązkiem producentów, upoważnionych przedstawicieli, importerów i dystrybutorów. Obowiązkiem usługodawców jest natomiast zapewnienie spełnienia tych wymogów w odniesieniu do usług.

Ze spełnienia wymogów wyłączone są natomiast usługi świadczone przez mikroprzedsiębiorców. Za mikroprzedsiębiorstwo uważany jest podmiot, który, w co najmniej jednym roku z dwóch ostatnich lat obrotowych, zatrudniał średniorocznie mniej niż 10 pracowników oraz osiągnął roczny obrót netto nieprzekraczający 2 milionów euro lub posiada sumę bilansową nie większą niż 2 miliony euro.

Jakie usługi i produkty obejmuje ustawa?

Ustawą zostaną objęte usługi:

1)      telekomunikacyjne;

2)      dostępu do audiowizualnych usług medialnych (służących obsłudze np. platform VOD, telewizji hybrydowej);

3)      cyfrowe towarzyszące usługom w transporcie pasażerskim (lotniczym, autobusowym, kolejowym, wodnym);

4)      bankowości detalicznej;

5)      rozpowszechniania książek elektronicznych (oferowanie i sprzedaż, a także tworzenie książek elektronicznych);

6)      handlu elektronicznego (internetowa sprzedaż wszelkich produktów i usług).

Produktami objętymi ustawą są:

1)      konsumenckie urządzenia końcowe wykorzystywane w usługach telekomunikacyjnych (np. routery, modemy) i urządzenia dostępu do audiowizualnych usług medialnych (np. urządzenia typu set-top box, odtwarzacze multimedialne);

2)      czytniki książek elektronicznych;

3)      terminale płatnicze i inne terminale przeznaczone do świadczenia usług objętych ustawą (np. bankomaty, automaty biletowe i do odprawy samoobsługowej, interaktywne terminale informacyjne);

4)      konsumencki sprzęt komputerowy z systemami operacyjnymi (np. komputery stacjonarne, laptopy, smartfony i tablety).

Przepisów ustawy nie stosuje się do stron internetowych i aplikacji mobilnych w zakresie:

1)     map oraz map interaktywnych, w tym geoportali, w przypadku gdy na tych mapach, mapach interaktywnych, w tym geoportalach, przeznaczonych do zastosowań nawigacyjnych dane teleadresowe i położenie geograficzne są prezentowane w sposób dostępny cyfrowo, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1440),

2)     treści, które nie są finansowane i nie są tworzone przez dany podmiot gospodarczy oraz nie znajdują się pod jego kontrolą;

3)     treści zarejestrowanych z wyprzedzeniem mediów zmiennych w czasie opublikowanych przed dniem wejścia w życie ustawy;

4)     treści będących plikami dokumentów opublikowanymi przed dniem wejścia w życie ustawy;

5)     treści zarchiwizowanych, które nie były aktualizowane ani edytowane od dnia wejścia w życie ustawy.

Co ważne, ustawa nie będzie stosowana do produktów wprowadzonych do obrotu przed dniem wejścia w życie ustawy tj. 28 czerwca 2025 r.

Podsumowanie

Polski Akt o Dostępności to ważna regulacja, która już niebawem zacznie obowiązywać przedsiębiorców działających w wielu branżach: od telekomunikacji, przez transport, aż po e-commerce. Nowe przepisy wyznaczają jasne zasady, kogo obejmują wymogi dostępności i w odniesieniu do jakich produktów oraz usług należy je stosować.

W kolejnej części przyjrzymy się bliżej temu, jakie konkretnie wymagania musi spełniać oferta przedsiębiorców oraz jak przygotować się do wdrożenia nowych obowiązków w praktyce.