Czy pracownikowi łatwiej będzie pozwać pracodawcę? Czy pracodawcy łatwiej będzie pozwać pracownika?

Niedawno pisałam o nowej regulacji procedury cywilnej mającej istotne znaczenie dla pracowników i pracodawców, którzy „spotkali się” w sądzie. Dotyczyła ona zabezpieczenia pracownika polegającego na tym, że sąd rozpoznający sprawę może  nakazać pracodawcy dalsze zatrudnianie pracownika do czasu prawomocnego zakończenia postępowania, gdy dochodzi on roszczenia o uznanie wypowiedzenia stosunku pracy za bezskuteczne lub o przywrócenie do pracy. Więcej na ten temat tutaj.

To nie koniec zmian przepisów w sprawach pracowniczych. Kolejna weszła w życie 28 września 2023 r. Mowa o zmianie art. 35 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw).

Opłaty ponoszone przez pracownika

Zgodnie z dotychczasowymi przepisami (obowiązującymi do dnia 28 września 2023 r.) pracownicy zwolnieni byli z obowiązku ponoszenia opłat sądowych w sprawach z zakresu para pracy jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekraczała 50.000,00 zł. W związku z tym, w sprawach przekraczających ww. próg (tj. 50.000,00 zł) pracownicy byli zobowiązani do ponoszenia opłaty stosunkowej od wszystkich podlegających opłacie pism. Przy czym opłata stosunkowa wynosiła 5% wartości przedmiotu sporu, nie więcej jednak niż 200.000,00 zł.

Tymczasem, zgodnie z nową regulacją pracownicy wciąż są zwolnieni z obowiązku uiszczania opłat sądowych w sprawach z zakresu para pracy jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza 50.000,00 zł. Natomiast w sprawach przekraczających ww. kwotę (tj. gdy wartość przedmiotu sporu przewyższy kwotę 50.000,00 zł), pracownik jest zobowiązany do zapłaty opłaty wyłącznie od apelacji. Przy czym opłata od apelacji wynosi 5% wartości przedmiotu zaskarżenia, lecz nie więcej jednak niż 200.000,00 zł.

Wobec tego ww. zmiana jest korzystna dla pracowników, którzy zostali zwolnieni z konieczności ponoszenia niemal wszelkich opłat w sprawach z zakresu prawa pracy. Bowiem pracownicy będą ponosili jedynie ww. opłatę od apelacji – w przypadku, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia będzie przekraczała kwotę 50.000,00 zł.

Opłaty ponoszone przez pracodawcę

Do tej pory od pracodawcy pobierana była opłata podstawowa (tj. 30,00 zł) wyłącznie od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Jednakże w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu przewyższała kwotę 50.000,00 zł, pracodawca był zobowiązany do uiszczenia opłaty stosunkowej od wszystkich pism podlegających opłacie (opłata stosunkowa była taka sama jak w przypadku pracownika, tj. 5% wartości przedmiotu sporu, nie więcej jednak niż 200.000,00 zł).

Zmiany przepisów w zakresie opłat sądowych ponoszonych przez pracodawcę dotyczą spraw, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa kwotę 50.000,00 zł. Wówczas, tak samo jak w przypadku pracowników, pracodawcy są zobowiązani do uiszczania opłaty stosunkowej od apelacji od wartości przedmiotu sporu ponad ww. kwotę. W takim przypadku opłata od apelacji wynosi 5% wartości przedmiotu zaskarżenia, lecz nie więcej jednak niż 200.000,00 zł.

Zatem nie zmieniła się regulacja, zgodnie z którą pracodawcy opłacają opłatę podstawową wyłącznie od apelacji (w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu nie przewyższa 50.000,00 zł), zażalenia, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Reasumując zmiana przepisów ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych powoduje tańszy dostęp do sądów. Przy czym pracownicy uzyskali bardzo szeroki dostęp do możliwości prowadzenia spraw sądowych bez opłat.