Minimalne wynagrodzenie – co oznacza i jaka jest jego wysokość?

W bieżącym roku dwukrotnie wzrosła wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę. Dlatego warto przeanalizować, jakie składniki wynagrodzenia i inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy, należy uwzględnić obliczając wysokość wynagrodzenia pracownika.

Wysokość minimalnego wynagrodzenia

Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 września 2023 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2024 r.

1)       od dnia 1 stycznia 2024 r.

• minimalne wynagrodzenie za pracę wynosiło 4.242,00 zł;
• minimalna stawka godzinowa wynosiła 27,70 zł;

2)       od dnia 1 lipca 2024 r.:

• minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4.300,00 zł;
• minimalna stawka godzinowa wynosi 28,10 zł.

Obliczenie wysokości wynagrodzenia pracownika

Zgodnie z ustawą z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, wysokość wynagrodzenia pracownika zatrudnionego w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy nie może być niższa od wysokości minimalnego wynagrodzenia.

Ww. ustawa wskazuje zasady obliczania wysokości wynagrodzenia w celu ustalenia, czy nie jest ono niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zgodnie z jej regulacją, przy ww. obliczeniach należy uwzględnić przysługujące pracownikowi składniki wynagrodzenia i inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy, zaliczone według zasad statystyki zatrudnienia i wynagrodzeń określonych przez Główny Urząd Statystyczny do wynagrodzeń osobowych. Zatem, zgodnie z informacją GUS, wynagrodzenia osobowe obejmują w szczególności:

1. wynagrodzenia zasadnicze w formie czasowej, akordowej, prowizyjnej i innej,
2. dodatki za staż pracy oraz inne dodatki (dodatkowe wynagrodzenia) za szczególne właściwości pracy, szczególne kwalifikacje lub warunki pracy,
3. premie i nagrody regulaminowe i uznaniowe,
4. dodatki za pracę w godzinach nadliczbowych,
5. wynagrodzenia dodatkowe za prace wykonywane w ramach obowiązującego wymiaru czasu pracy, lecz nie wynikające z zakresu czynności,
6. wynagrodzenia za czynności przewidziane do wykonania poza normalnymi godzinami pracy w zakładzie lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę,
7. dopłaty (dodatki) wyrównawcze (np. wyrównanie do wysokości kwoty najniższego wynagrodzenia za pracę pracowników ustalanego przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej na podstawie Kodeksu pracy, przy wykonywaniu pracy zastępczej),
8. wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy, wypłacane za środków pracodawców (wynagrodzenia za urlopy wypoczynkowe i dla poratowania zdrowia, za czas niezdolności do pracy wskutek choroby, za czas przestoju nie zawinionego przez pracownika i inne),
9. nagrody jubileuszowe, odprawy rentowe i emerytalne, ekwiwalenty pieniężne za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy i inne,
10. uposażenia posłów i senatorów wraz z uposażeniem dodatkowym, odprawy emerytalne, rentowe i parlamentarne posłów i senatorów,
11. świadczenia o charakterze deputatowym (wartość świadczeń w części nie opłaconej przez pracownika) lub ich ekwiwalenty pieniężne (np. deputaty węglowe, energetyczne, środków spożywczych), a także ekwiwalenty za umundurowanie jeśli obowiązek jego noszenia wynika z obowiązujących ustaw,
12. świadczenia odszkodowawcze (np. w związku ze skróceniem okresu wypowiedzenia, świadczenia wyrównawcze wypłacane pracownikom, którzy wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej doznali stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu). Do wynagrodzeń osobowych nie zalicza się wynagrodzeń z tytułu rozporządzania przez pracowników prawami autorskimi do utworów stworzonych w ramach stosunku pracy.

Jednakże ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę zawiera istotne zastrzeżenie, zgodnie z którym (pomimo powyższego wyliczenia GUS), przy obliczaniu wysokości wynagrodzenia pracownika nie uwzględnia się:

1. nagrody jubileuszowej;
2. odprawy pieniężnej przysługującej pracownikowi w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy;
3. wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych;
4. dodatku do wynagrodzenia za pracę w porze nocnej;
5. dodatku za staż pracy;
6.  dodatku za szczególne warunki pracy

Zatem sumując odpowiednie składniki wynagrodzenia i inne świadczenia, pracownikowi należy się wynagrodzenie nie niższe niż minimalne za przepracowany miesiąc.

Wyrównanie

Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, gwarantuje pracownikom wynagrodzenie w wysokości minimalnej – w przypadku, gdy w danym miesiącu, z uwagi na terminy wypłat niektórych składników wynagrodzenia lub rozkład czasu pracy, wynagrodzenie pracownika jest niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia. Uzupełnienie wynagrodzenia do wysokości minimalnej następuje w postaci wyrównania. W związku z tym, jeśli za przepracowany miesiąc pracownik otrzymałby wynagrodzenie niższe niż minimalne (przy uwzględnieniu właściwych składników i świadczeń), należy mu się kwota dodatkowa tytułem wyrównania do wysokości minimalnego wynagrodzenia.  

Podsumowanie

Wzrost kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę ma znaczenie przy ustalaniu wynagrodzeń pracowników, w szczególności tych najmniej zarabiających. Tym niemniej trzeba pamiętać, że nie każdy wzrost tej kwoty, będzie równoznaczny ze wzrostem wynagrodzeń pracowników. Bowiem przy obliczaniu wysokości wynagrodzeń trzeba uwzględnić wszystkie składniki i świadczenia wskazane w ustawie o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. W ten sposób pracodawcy ustalą, czy wynagrodzenia pracowników są niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę i w dalszej kolejności będą mogli podjąć decyzję o ewentualnym wzroście wysokości wynagrodzeń.