Praca w ramach platform internetowych – nowa dyrektywa europejska (cz. I)

Na posiedzeniu w dniu 11 marca 2024 r. Rada ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumentów (EPSCO) w Brukseli przyjęła dyrektywę w sprawie poprawy warunków pracy za pośrednictwem platform internetowych. Zgodnie z informacją przekazaną przez Ministrę Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Agnieszkę Dziemianowicz-Bąk, przyjęcie ww. dyrektywy to bardzo dobra wiadomość dla milionów osób pracujących za pośrednictwem cyfrowych platform pracy w Unii Europejskiej. Dlatego warto sprawdzić, jakie regulacje przewiduje dyrektywa.

Cel dyrektywy

Celem dyrektywy jest poprawa warunków pracy osób wykonujących pracę za pośrednictwem platform internetowych poprzez zapewnienie prawidłowego określenia ich statusu zatrudnienia, propagowanie przejrzystości, sprawiedliwości i rozliczalności oraz poprawa przejrzystości pracy za pośrednictwem tych platform internetowych, w tym w sytuacjach transgranicznych

Zakres podmiotowy

Dyrektywa ustanawia minimalne prawa mające zastosowanie do każdej osoby wykonującej pracę za pośrednictwem platform internetowych w UE, która posiada umowę o pracę lub pozostaje w stosunku pracy określonym przez prawo, układy zbiorowe lub praktykę obowiązujące w państwach członkowskich, lub na podstawie oceny faktów może zostać uznana za posiadającą taką umowę lub pozostającą w takim stosunku pracy.

Dyrektywa ma zastosowanie do cyfrowych platform pracy organizujących pracę za pośrednictwem platform internetowych wykonywaną w UE, niezależnie od ich miejsca prowadzenia działalności i prawa mającego zastosowanie w innym przypadku.

Definicje

Dyrektywa zawiera szereg definicji używanych w jej treści. Warto przytoczyć niektóre z nich:

1)      cyfrowa platforma pracy – oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną świadczącą usługę komercyjną, która spełnia wszystkie następujące wymogi:

a)      jest udostępniana, przynajmniej częściowo, na odległość za pomocą środków elektronicznych, takich jak strona internetowa lub aplikacja mobilna;

b)      jest świadczona na żądanie usługobiorcy;

c)      obejmuje, jako niezbędny i istotny element, organizację pracy wykonywanej przez osoby fizyczne, niezależnie od tego, czy praca ta jest wykonywana przez internet, czy w określonym miejscu;

2)      praca za pośrednictwem platform internetowych – oznacza każdą pracę organizowaną za pośrednictwem cyfrowej platformy pracy i wykonywaną w Unii przez osobę fizyczną na podstawie stosunku umownego między cyfrową platformą pracy a osobą fizyczną, niezależnie od tego, czy istnieje stosunek umowny między osobą fizyczną a usługobiorcą;

3)      osoba wykonująca pracę za pośrednictwem platform internetowych – oznacza każdą osobę wykonującą pracę za pośrednictwem platform internetowych, niezależnie od umownego określenia stosunku między tą osobą a cyfrową platformą pracy przez zainteresowane strony;

4)      osoba pracująca za pośrednictwem platform internetowych – oznacza każdą osobę wykonującą pracę za pośrednictwem platform internetowych, która zawarła umowę o pracę lub pozostaje w stosunku pracy określonym przez prawo, układy zbiorowe lub praktykę obowiązujące w państwach członkowskich, z uwzględnieniem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości.

Status zatrudnienia osób wykonujących pracę za pośrednictwem platform internetowych

Dyrektywa zakłada nałożenie na państwa członkowskie, w tym Polskę, obowiązku wprowadzenia odpowiednich procedur w celu weryfikacji i zapewnienia prawidłowego określenia statusu zatrudnienia osób wykonujących pracę za pośrednictwem platform internetowych. Ma to z kolei zapewnić, aby osoby te korzystały z praw wynikających z prawa UE mającego zastosowanie do pracowników.

Istotny jest przepis dyrektywy regulujący sposób ustalenia istnienia stosunku pracy. Opiera się on bowiem na faktach związanych z faktycznym wykonywaniem pracy niezależnie od tego, w jaki sposób stosunek ten jest klasyfikowany we wszelkich porozumieniach umownych, które mogły zostać uzgodnione między stronami.

Z uwagi na dość szczegółowe regulacje dyrektywy, pozostała ich część zostanie omówiona w następnym wpisie, który ukaże się już niedługo.