Praca zdalna w kodeksie pracy – cz. 2.

W poprzedniej publikacji pt. Praca zdalna w kodeksie pracy – cz. 1., zostały przedstawione propozycje Ministerstwa Rozwoju, Pracy i Technologii będącego autorem projektu ustawy, dotyczące definicji pracy zdalnej oraz sytuacji, w których możliwe będzie wykonywanie pracy zdalnej. Z kolei poniżej zostały wskazane zasady wykonywania pracy zdalnej oraz prawa i obowiązki stron stosunku pracy.

Zgodnie z projektem ustawy zmieniającej kodeks pracy, zasady wykonywania pracy zdalnej powinny zostać określone w porozumieniu zawieranym między pracodawcą i zakładową organizacją związkową. Jeżeli u danego pracodawcy nie będą działały zakładowe organizacje związkowe, zasady wykonywania pracy zdalnej określi pracodawca w regulaminie, po konsultacji z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy.

W przypadku, gdy nie dojdzie do zawarcia ww. porozumienia lub gdy pracodawca nie wyda ww. regulaminu, przewidziano możliwość wykonywania pracy zdalnej zgodnie z zasadami przewidzianymi w poleceniu pracodawcy wykonywania pracy zdalnej albo w porozumieniu zawartym pomiędzy pracodawcą a pracownikiem.

W przypadku wykonywania pracy zdalnej, wnioski pracownika, dla których przepisy kodeksu wymagają formy pisemnej, będą mogły być składane w postaci papierowej lub elektronicznej.

Dopuszczenie pracownika do wykonywania pracy zdalnej będzie uzależnione od złożenia przez pracownika, w postaci papierowej lub elektronicznej, oświadczenia zawierającego potwierdzenie, że stanowisko pracy zdalnej w miejscu wskazanym przez pracownika i uzgodnionym z pracodawcą zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki pracy.

Za właściwą organizację stanowiska pracy zdalnej, z uwzględnieniem wymagań ergonomii, będzie odpowiadał pracownik.

W przypadku, gdy pracownik będzie wykonywał pracę zdalną, pracodawca będzie zobowiązany:

1. dostarczyć pracownikowi materiały i narzędzia pracy niezbędne do wykonywania pracy zdalnej;
2. pokryć koszty związane z instalacją, serwisem, eksploatacją i konserwacją narzędzi pracy niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej, koszty energii elektrycznej oraz niezbędnego dostępu do łączy telekomunikacyjnych, a także inne koszty bezpośrednio związane z wykonywaniem pracy zdalnej, jeżeli zwrot takich kosztów został określony w regulaminie lub poleceniu albo porozumieniu regulującym pracę zdalną;
3. zapewnić pracownikowi pomoc techniczną i niezbędne szkolenia w zakresie obsługi narzędzi pracy niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej;
4. określić zasady ochrony danych przekazywanych pracownikowi oraz przeprowadzić, w miarę potrzeb, instruktaż i szkolenie w tym zakresie (pracownik potwierdzi, w postaci papierowej lub elektronicznej, zapoznanie się z zasadami ochrony danych, oraz będzie obowiązany do ich przestrzegania).

Wskazane projektowane obowiązki są zbieżne z obecnymi obowiązkami pracodawcy w stosunku do telepracownika.

Możliwe będzie  korzystanie przez pracownika wykonującego pracę zdalną z materiałów i narzędzi niezapewnionych przez pracodawcę. W takiej sytuacji strony stosunku pracy w porozumieniu określą zasady korzystania z tych materiałów i narzędzi oraz wysokość ekwiwalentu należnego pracownikowi.

Projekt zmian kodeksowych przewiduje możliwość zastąpienia obowiązku pokrycia kosztów lub wypłaty ekwiwalentu, o których mowa powyżej, koniecznością zapłaty na rzecz pracownika ryczałtu, którego wysokość będzie odpowiadała przewidywanym kosztom ponoszonym przez pracownika w związku z pracą zdalną.

Pozostałe obowiązki pracodawcy w stosunku do pracownika wykonującego pracę zdalną dotyczą:

1. konieczności równego traktowania takiego pracownika zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych w stosunku do innych pracowników zatrudnionych przy takiej samej lub podobnej pracy, uwzględniając odrębności związane z warunkami wykonywania pracy zdalnej;
2. zakazu dyskryminacji z powodu wykonywania pracy zdalnej, jak również odmowy jej wykonywania;
3. zapewnienia takiemu pracownikowi możliwości przebywania na terenie zakładu pracy na zasadach obowiązujących wszystkich pracowników;
4. zapewnienia takiemu pracownikowi możliwości korzystania z pomieszczeń i urządzeń pracodawcy, z zakładowych obiektów socjalnych i prowadzonej działalności socjalnej;
5. realizacji obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, z wyłączeniem:

• konieczności organizacji przez pracodawcę stanowiska pracy takiemu pracownikowi;
• dbania przez pracodawcę o bezpieczny i higieniczny stan pomieszczeń pracy i wyposażenia technicznego, a także o sprawność środków ochrony zbiorowej i ich stosowanie zgodnie z przeznaczeniem;
• realizacji wymów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy dla obiektów i pomieszczeń pracy;
• konieczności zapewnienia pracownikowi wykonującemu pracę zdalną odpowiednich urządzenia higieniczno-sanitarne oraz dostarczenia niezbędnych środków higieny osobistej.

6. zakazu powierzania takiemu pracownikowi prac:

• szczególnie niebezpiecznych;
• w wyniku których następuje przekroczenie dopuszczalnych norm czynników fizycznych określonych dla pomieszczeń mieszkalnych;
• z zastosowaniem substancji szkodliwej dla zdrowia lub mieszaniny szkodliwej dla zdrowia lub procesów technologicznych, których produktem może być taka substancja lub mieszanina;
• związanych ze stosowaniem lub wydzielaniem się substancji trujących, zakaźnych, promieniotwórczych, drażniących lub uczulających oraz innych substancji o nieprzyjemnym zapachu, a także przy pracach pylących lub powodujących intensywne brudzenie.

7. konieczności sporządzenia oceny ryzyka zawodowego, a na jej podstawie opracowania informacji zawierające zasady i sposoby właściwej organizacji stanowiska pracy zdalnej, zasady bezpiecznego i higienicznego wykonywania pracy zdalnej uwzględniające w szczególności wpływ tej pracy na wzrok oraz układ mięśniowy i szkieletowy, czynności do wykonania po zakończeniu wykonywania pracy zdalnej oraz zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych stwarzających zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego; projekt regulacji przewiduje możliwość sporządzenia przez pracodawcę uniwersalnej oceny ryzyka zawodowego dla poszczególnych grup stanowisk pracy zdalnej.

Pozostałe kwestie dotyczące pracy zdalnej dotyczące możliwości kontroli pracownika pracującego zdalnie oraz zagadnienia odnoszące się do wypadków przy pracy zostaną przedstawione w następnej, już ostatniej, części publikacji dotyczących projektu zmian kodeksu pracy w zakresie pracy zdalnej.