Praca zdalna w kodeksie pracy – cz. 3.

To trzecia i jednocześnie ostatnia odsłona omawiająca projekt ustawy zmieniającej kodeks pracy w zakresie pracy zdalnej (tutaj cz. 1. oraz cz. 2.). Tym razem zostaną przedstawione kwestie dotyczące możliwości kontroli pracownika pracującego zdalnie oraz zagadnienia odnoszące się do wypadków przy pracy.

Na początku warto zaznaczyć podobieństwo pomiędzy dotychczasowymi regulacjami ustawowymi dotyczącymi możliwości kontroli telepracownika a propozycjami Ministerstwa Rozwoju, Pracy i Technologii dotyczącymi pracy zdalnej.

W ministerialnym projekcie przewidziano uprawnienie pracodawcy do kontroli pracownika pracującego zdalnie. Pracodawca będzie miał prawo, w miejscu wykonywania pracy zdalnej i w godzinach pracy pracownika, przeprowadzać kontrolę wykonywania tej pracy przez pracownika na zasadach określonych w porozumieniu regulującym prace zdalną lub regulaminie lub poleceniu wykonywania pracy zdalnie. Jednocześnie pracodawca będzie zobowiązany dostosować sposób przeprowadzania kontroli do miejsca wykonywania i charakteru pracy zdalnej. Wykonywanie czynności kontrolnych nie będzie mogło naruszać prywatności pracownika wykonującego pracę zdalną i innych osób ani utrudniać korzystania z pomieszczeń domowych w sposób zgodny z ich przeznaczeniem.

Dotychczasowe przepisy kodeksowe dotyczące telepracy nie odnosiły się do kwestii wypadków przy pracy. Z kolei w projektowanych zmianach Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii zaproponowało odpowiednie stosowanie art. 234 § 1 kodeksu pracy oraz przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 1 i 2 kodeksu pracy. Zgodnie z . 234 § 1 W razie wypadku przy pracy pracodawca jest obowiązany podjąć niezbędne działania eliminujące lub ograniczające zagrożenie, zapewnić udzielenie pierwszej pomocy osobom poszkodowanym i ustalenie w przewidzianym trybie okoliczności i przyczyn wypadku oraz zastosować odpowiednie środki zapobiegające podobnym wypadkom. 

Istotną nowością jest przepis, zgodnie z którym zgłoszenie pracodawcy wypadku przy pracy zdalnej oznacza wyrażenie przez pracownika zgody na przeprowadzenie oględzin miejsca wypadku. Zgodnie z propozycją nowego przepisu, oględziny powinny być dokonane niezwłocznie po zgłoszeniu wypadku przy pracy zdalnej w terminie uzgodnionym przez pracownika i członków zespołu powypadkowego. Jednocześnie przewidziano możliwość odstąpienia przez zespół powypadkowy od dokonania oględzin miejsca wypadku przy pracy zdalnej, jeżeli zespół uzna, że okoliczności i przyczyny wypadku nie będą budziły jego wątpliwości.

Reasumując analizę zaproponowanych zmian kodeksu pracy w zakresie wprowadzenia do niego instytucji pracy zdalnej, można wysnuć wniosek, zgodnie z którym większość dotychczasowych rozwiązań dotyczących telepracy zostało przeniesionych do projektu ustawy zmieniającej kodeks pracy. Przy czym jest kilka przepisów będących nowościami, jak np. polecenie pracodawcy wykonywania pracy zdalnej czy okazjonalne jej wykonywanie. Tym niemniej na razie stanowią one jedynie propozycje, a przed nimi jeszcze długi proces legislacyjny. Na chwilę obecną swoje stanowisko odnośnie propozycji zmian kodeksowych przedstawili: Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, Konfederacja Lewiatan, Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych oraz Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej. Do uwag przesłanych przez ww. podmioty, odniosło się Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii w dokumencie z dnia 29 września 2021 r. Jednakże po tej dacie nie została umieszczona żadna informacja na temat dalszych prac nad projektem ustawy. Stąd należy przypuszczać, że zaproponowane zmiany nie staną się tak szybko częścią obowiązującego porządku prawnego.