Staż pracy – projektowane zmiany kodeksu pracy

Prawie od początku bieżącego roku, co jakiś czas, pojawiały się informacje przekazywane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dotyczące planowanych zmian w zakresie ustalania stażu pracy. W maju br. Ministerstwo przekazało szczegóły proponowanych rozwiązań.

Prace legislacyjne

Zgodnie z informacją z dnia 13 maja 2024 r. widniejącą w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przedstawiło projekt ustawy zmieniający kodeks pracy w zakresie ustalania stażu pracy. Jako planowany termin przyjęcia projektu ustawy przez Radę Ministrów wskazano III kwartał 2024 r.

Staż pracy w kodeksie pracy

Zgodnie z informacją wskazaną przez Ministerstwo: W obecnym stanie prawnym nie ma jednolitych zasad ustalania stażu pracy dla celów ustalania wszystkich uprawnień pracowniczych wynikających ze stosunku pracy i dostępu do określonych stanowisk pracy.

Art. 302 kodeksu pracy przewiduje wliczanie okresów służby do okresu zatrudnienia. Zgodnie z tym przepisem:Do okresu zatrudnienia wlicza się okres służby w Policji, Urzędzie Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Służbie Więziennej, Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej w zakresie i na zasadach przewidzianych odrębnymi przepisami.

Wobec ww. szczątkowej regulacji, konieczne jest ustanowienie nowych zasad ustalania stażu pracy. Tym bardziej, że na przestrzeni ostatnich lat wzrosła liczba osób wykonujących pracę na innej podstawie niż stosunek pracy lub stosunek służbowy. Wobec tego takie osoby były nierówno traktowane w sytuacji ustalania niektórych uprawnień pracowniczych lub dostępu do określonych stanowisk (np. w sytuacji wymogu określonej długości stażu pracy).

Projektowana zmiana

Ministerstwo zaproponowało, aby do okresu zatrudnienia wliczany był:

1. okres wykonywania pracy na podstawie stosunku pracy,
2. okres wykonywania pracy na podstawie stosunków służbowych,
3. okresy wykonywania pracy i prowadzenia działalności określone w art. 6 ust. 1 pkt 3, 4, 5, 5a, 6, 8, 11, 12 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jeśli stanowiły tytuł do ubezpieczeń społecznych,
4. niektóre okresy niepodlegania ubezpieczeniom społecznym przewidziane w przepisach szczególnych, które wiążą się z wykonywaniem pracy lub działalności co do zasady stanowiącej tytuł do ubezpieczeń społecznych.

Z punktu widzenia projektowanych zmian najistotniejsza wydaje się regulacja zawarta w pkt 3) powyżej.

Stąd należy odnieść się bezpośrednio do art. 6 ust. 1 pkt 3, 4, 5, 5a, 6, 8, 11, 12 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, która została tam wskazana. Zatem, do okresu zatrudnienia wliczane będą, okresy wykonywania pracy i prowadzenia działalności przez:

3) członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych,

4) osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, oraz osoby z nimi współpracujące,

5) osoby prowadzące pozarolniczą działalność oraz osoby z nimi współpracujące,

5a) osoby współpracujące z osobami fizycznymi, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców,

6) posłowie i senatorowie oraz posłowie do Parlamentu Europejskiego,

8) osoby wykonujące odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,

11) żołnierze niezawodowi pełniący czynną służbę wojskową,

12) osoby odbywające służbę zastępczą.

Podsumowanie

Przedstawiona powyżej propozycja Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dotycząca zasad ustalania stażu pracy nie jest pierwszym projektem regulacji zagadnienia stażu pracy w ostatnich latach. Inne nie zostały przyjęte. Dlatego z ciekawością będziemy śledzić losy najnowszego projektu ustawy. O szczegółach będziemy Państwa na bieżąco informowali.