Zlecenie i JDG jak etat? Sprawdź, co wliczy się do stażu pracy

22 maja 2025 r. Stały Komitet Rady Ministrów przyjął projekt nowelizacji obowiązujących przepisów, który przewiduje znaczące zmiany dotyczące okresów wliczanych do stażu pracy. Mają one istotne znaczenie dla milionów osób, które dotychczas, mimo wielu lat aktywności zawodowej, nie mogły korzystać z przywilejów przysługujących pracownikom etatowym.

Kogo dotyczy zmiana?

W świetle obowiązujących przepisów, do stażu pracy zaliczane są wyłącznie okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Jednakże projekt Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zakłada rozszerzenie katalogu okresów wliczanych do stażu pracy o:

• czas prowadzenia działalności gospodarczej i bycia osobą współpracującą;
• wykonywanie umowy zlecenia, świadczenia usług oraz umowy agencyjnej;
• członkostwo w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych i kółkach rolniczych;
• zagraniczną działalność zarobkową (inną niż zatrudnienie);
• zawieszenie działalności gospodarczej w związku z opieką nad dzieckiem (pod warunkiem opłacania składek emerytalno-rentowych).

Okresy te będą co do zasady potwierdzane zaświadczeniami ZUS. W przypadku działalności zagranicznej lub innej pracy niezgłaszanej do ZUS, konieczne będzie przedstawienie innych dowodów. Może to oznaczać, że to na pracowniku spocznie ciężar ich zgromadzenia w celu udowodnienia stażu pracy.

Od kiedy zmiany?

Projektowane rozwiązanie ma wejść w życie z dniem 1 stycznia 2026 r. Tak długie vacatio legis ma umożliwić pracodawcom weryfikację dokumentacji pracowniczej, dostosowanie przepisów zakładowych oraz przygotowanie budżetów na ewentualne wypłaty wynikające z przyznania dodatkowych uprawnień. Wiele osób z pewnością nurtuje kwestia, czy projektowane zmiany będą miały zastosowanie z mocą wsteczną. Z pewnością byłoby to niezwykle korzystne rozwiązanie, jednak na razie brak jest na ten temat informacji.

Jakie różnice pojawiają się względem starego projektu?

Poprzedni projekt nie uwzględniał działalności zagranicznej, a także kwestii zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej połączonej z opieką nad dzieckiem. Uwzględnienie tych kategorii poprawia kategorię emigrantów zarobkowych, a także osób, które zdecydowały się na zawieszenie działalności gospodarczej ze względów rodzinnych. Dzięki temu nowy projekt oznacza więcej korzyści dla szerszej grupy osób.

Podsumowanie

Zgodnie z intencją projektodawców, nowe przepisy mają wyrównać szanse osób aktywnych zawodowo, które nie są związane stosunkiem pracy z pracodawcą. Osoby wykonujące obowiązki przez wiele lat na podstawie umów cywilnoprawnych, choć formalnie nie są zatrudnione, często posiadają kwalifikacje i doświadczenie porównywalne z pracownikami etatowymi. Mimo to ich sytuacja prawna jest znacznie gorsza. Nie przysługują im np. dłuższe urlopy, nagrody jubileuszowe czy możliwość ubiegania się o stanowiska wymagające odpowiedniego stażu pracy.

Projektowane zmiany to krok w kierunku uznania faktycznego doświadczenia zawodowego wszystkich pracujących, niezależnie od formy prawnej ich aktywności zawodowej. Uznanie działalności gospodarczej i umów cywilnoprawnych za równoprawne z zatrudnieniem na etacie, jeśli chodzi o staż pracy, może poprawić sytuację wielu osób na rynku pracy.

W świetle nadchodzących zmian warto na bieżąco monitorować rozwój przepisów i rozważyć konsultację z profesjonalistą w zakresie prawa pracy. Może to pomóc w uniknięciu nieporozumień, błędnych decyzji kadrowych oraz potencjalnych sporów sądowych.