Istotne zmiany w zakresie solidarnej odpowiedzialności inwestora

Rząd przygotował projekt zmian przepisów dotyczących reguł odpowiedzialności solidarnej inwestora w procesie budowlanym.

W związku z obecnym brzmieniem art. 647(1) k.c., ustanawiającym solidarną odpowiedzialność inwestora i wykonawców w procesie budowlanym za wynagrodzenie podwykonawcy, powstawały liczne spory, w tym także sądowe, niejednokrotnie prowadzące do wydawania sprzecznych ze sobą orzeczeń. Zmiany zaproponowane przez rząd w projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia dochodzenia wierzytelności (druk sejmowy nr 1185) mają rozstrzygnąć dotychczasowe wątpliwości interpretacyjne.

Solidarna odpowiedzialność inwestora

Przywołany projekt ustawy przewiduje ograniczenie obowiązku uzyskiwania przez wykonawcę zgody inwestora na wykonywanie robót budowlanych za pomocą podwykonawców. Wykonawca co do zasady będzie więc mógł wykonywać roboty budowlane osobiście albo przy pomocy podwykonawców bez każdorazowej zgody inwestora.

Inwestor i wykonawcą będą jednak mogli również w drodze umowy zgodnie określić zakres robót budowlanych wykonywanych przez podwykonawców. Zawarcie takiej umowy będzie równoznaczne ze zgodą inwestora na wykonywanie określonych robót za pomocą podwykonawców, a jej podstawowym skutkiem – solidarna odpowiedzialność inwestora i wykonawcy za zapłatę wynagrodzenia na rzecz podwykonawcy.

Solidarna odpowiedzialność inwestora zgodnie z przygotowanymi zmianami będzie ponadto powstawać również wówczas, gdy podwykonawca zostanie zgłoszony inwestorowi wraz z określeniem szczegółowego przedmiotu wykonywanych przez niego robót. W takim przypadku będzie obowiązywało domniemanie zgody inwestora. Istotną zmianę stanowi przy tym umożliwienie zgłoszenia bez konieczności przedstawienia inwestorowi umowy o podwykonawstwo lub jej projektu.

Sprzeciw inwestora

Wskazane powyżej domniemanie zgody inwestora przestanie obowiązywać na skutek sprzeciwu inwestora, który będzie on mógł wnieść w nowym, dłuższym terminie 30 dni od doręczenia mu zgłoszenia. Brak sprzeciwu będzie natomiast stanowić przesłankę powstania jego solidarnej odpowiedzialności. Jednocześnie należy uwzględnić, że nowe przepisy dla sprzeciwu inwestora (ale również dla zgłoszenia podwykonawcy inwestorowi) będą wymagać formy pisemnej pod rygorem nieważności.

Dodatkowo warto zwrócić uwagę, że w projekcie ustawy zrezygnowano z dotychczasowego rozróżnienia na sprzeciw i zastrzeżenia inwestora, wprowadzając jednolite pojęcie sprzeciwu.

Ograniczenie odpowiedzialności inwestora

Co szczególnie jednak istotne z punktu widzenia inwestorów, projekt ustawy przewiduje ograniczenie jego odpowiedzialności za wynagrodzenie należne podwykonawcy do wysokości wynagrodzenia należnego wykonawcy za roboty budowlane danego rodzaju, których szczegółowy przedmiot wynika odpowiednio ze zgłoszenia albo umowy.

Odpowiedzialność za wynagrodzenie dalszych podwykonawców

Projektowane przepisy ponadto umożliwią ich odpowiednie zastosowanie do ochrony roszczeń dalszych podwykonawców.

Zgodnie z założeniami mają one wejść w życie z dniem 1 czerwca 2017 r.

Projekt rządu został skierowany przez Sejm do dalszych prac w komisjach. Ostateczny kształt ustawy i zakres zmian dotyczących art. 647(1) k.c. poznamy zapewne w najbliższym czasie.