Jak zlokalizować śmietniki na działce budowlanej?

Konieczność urządzenia miejsc na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych wynika wprost z przepisów prawa. Miejsca te muszą być usytuowane w odpowiedniej odległości np. od granicy działki. W dzisiejszym artykule wskażemy, jak lokalizować śmietniki na działce budowlanej, a także odpowiemy, co jeśli na działce nie ma miejsca, które spełniałoby wymagania przewidziane w przepisach?

Gdzie znajdują się odpowiednie uregulowania?

Sposób lokalizowania miejsc na pojemniki do gromadzenia odpadów stałych reguluje Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie[1]. Ustawodawca poświęcił tej kwestii cały Rozdział 4, czyli przepisy §22-25 Rozporządzenia.

Ogólne zasady lokalizowania śmietników

Ogólną zasadą jest, że na każdej działce budowlanej należy przewidzieć miejsca na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych, z uwzględnieniem możliwości ich segregacji (§22 ust. 1 Rozporządzenia). W § 22 ust. 2 Rozporządzenie wskazuje także jaką postać mogą przybrać ww. miejsca. Inwestorzy najczęściej decydują się na tzw. wiaty śmietnikowe, natomiast istnieje również możliwość wyodrębnienia odpowiedniego pomieszczenia w obrębie budynku. Niezależnie od tego, do śmietników należy zapewnić utwardzone dojście, a w przypadku budynków wielorodzinnych dostęp do nich muszą mieć również osoby niepełnosprawne.

Odległości sytuowania śmietników

§23 Rozporządzenia reguluje dokładne odległości, jakie należy zachować przy sytuowaniu miejsc do gromadzenia odpadów znajdujących się poza budynkiem. Ustawodawca wskazuje, że powinny one wynosić co najmniej:

• 10 m – od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi,
• 3 m – od granicy działki budowlanej,
• 10 m – od placu zabaw, boisk dla dzieci i młodzieży oraz miejsc rekreacyjnych.

Oczywiście jest to jedynie ogólna zasada, od której Rozporządzenie przewiduje trzy wyjątki:

1. gdy śmietniki na naszej działce stykają się ze śmietnikami sąsiada – zachowanie 3-metrowej odległości od granicy działki budowlanej sąsiada nie jest wtedy wymagane;
2. gdy mamy do czynienia z przebudową istniejącej zabudowy – wskazane w § 23 ust. 1 Rozporządzenia odległości możemy zmniejszyć maksymalnie o połowę, ale tylko pod warunkiem uzyskania pozytywnej opinii sanepidu;
3. w przypadku zabudowy jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej – nie określa się odległości od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz od granicy działki budowlanej.

Ostatni wymóg odległościowy wskazany w Rozporządzeniu dotyczy maksymalnej odległości śmietników od najdalszego wejścia do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zamieszkania zbiorowego lub użyteczności publicznej, która wynosi 80 m (§ 23 ust. 5 Rozporządzenia).

Co jeśli na mojej działce nie ma miejsca na śmietniki?

Może się okazać, że na danej działce budowlanej zwyczajnie nie ma miejsca do zlokalizowania na niej śmietników w sposób zgodny z prawem. Nierzadko dochodzi bowiem do sytuacji (szczególnie na terenie intensywnej zabudowy śródmiejskiej), że niemożliwe jest np. zachowanie odpowiednich odległości od okien, czy granicy działki. Remedium na taki stan rzeczy niestety nie ma. Jeżeli inspektor nadzoru budowlanego, w toku kontroli, stwierdzi, że śmietniki są zlokalizowane niezgodnie z prawem, najpewniej wyda decyzję, której skutkiem będzie konieczność ich rozebrania. W orzecznictwie wskazuje się, że to do obowiązków właściciela (alternatywnie zarządcy) nieruchomości należy rozwiązanie problemu właściwej gospodarki odpadami, a spełnienie tych obowiązków nie może odbywać się kosztem naruszenia przepisów Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków[2]. Nieco bardziej liberalne poglądy możemy spotkać w sprawach, w których przedmiotem było lokalizowanie śmietników w starej, intensywnej zabudowie centrów miast. Dotyczy to w szczególności kamienic, które powstały jeszcze przed wejściem w życie Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W rozpoznawanych sprawach, sądy administracyjne przyjęły że w przypadku zmiany lokalizacji śmietników przy tego typu budynkach dopuszczalne jest uznanie, że mamy do czynienia z przebudową istniejącej zabudowy. To zaś stwarza możliwość skorzystania z wyjątku określonego w § 23 ust. 3 Rozporządzenia i zmniejszenia minimalnych odległości o połowę (pod warunkiem uzyskania pozytywnej opinii sanepidu)[3]. W żadnym wypadku nie jest natomiast możliwe odstąpienie od wymagań odległościowych w ogóle.

Podsumowanie

Przepisy dotyczące lokalizacji miejsc do gromadzenia odpadów stałych przewidują konkretne rozwiązania, jakie inwestor jest zobowiązany zastosować w projekcie. Mimo, że przewidują one wyjątki od konieczności zachowania wymaganych odległości, to czasami i tak nie gwarantuje to możliwości usytuowania śmietników zgodnie z prawem. Możliwość skorzystania z określonych odstąpień od ogólnych powinna być oceniana każdorazowo w odniesieniu do danego przypadku. Koniec końców, odpowiedzialność w tym zakresie spoczywa na właścicielu (zarządcy) budynku, który powinien zadbać o to, aby wymagania z Rozdziału 4 zostały spełnione.