Karta informacyjna przedsięwzięcia – początek drogi do decyzji środowiskowej

Postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej co do zasady wszczynane jest na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia (art. 73 ust. 1 ustawy ocenowej[1]), jednak podstawową treść dla tego postępowania zawiera nie sam wniosek, lecz załącznik do niego – w postaci karty informacyjnej przedsięwzięcia (dalej: KIP).

Nawet w przypadku, gdy planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem wymagające przeprowadzenia oceny oddziaływania i przygotowania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko możliwe jest złożenie zamiast tego raportu, KIP wraz z wnioskiem o ustalenie zakresu raportu (art. 74 ust. 1 ustawy ocenowej).

Czym jest KIP?

Karta informacyjna przedsięwzięcia to podstawowy dokument opisujący planowane przedsięwzięcie, przygotowany przez osobę albo zespół osób posiadających wiedzę specjalistyczną z niezbędnego zakresu (zależnego od rodzaju przedsięwzięcia). W praktyce to zazwyczaj obszerne opracowanie szczegółowo opisujące oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko, zarówno na etapie budowy, jak i eksploatacji.

Co zawiera KIP?

Zawartość KIP determinuje treść art. 62a ustawy ocenowej, w punktach 1-14 wskazany został katalog niezbędnych informacji jakie powinna zawierać KIP, przykładowo są to dane o:

rodzaju, cechach, skali i usytuowaniu przedsięwzięcia;

• powierzchni zajmowanej nieruchomości, a także obiektu budowlanego oraz dotychczasowym sposobie ich wykorzystywania, pokryciu nieruchomości szatą roślinną oraz dziko występujących zwierzętach na nieruchomości;
• rodzaju technologii;
• wariantach przedsięwzięcia;
• przewidywanej ilości wykorzystywanej wody, surowców, materiałów, paliw oraz energii;
• rozwiązaniach chroniących środowisko;
• możliwej kumulacji odziaływania na środowisko z innymi przedsięwzięciami.

Karta informacyjna przedsięwzięcia powinna zawierać kompleksowy i wyczerpujący opis planowanego przedsięwzięcia, a szczegółowość opisu musi być dostosowana do rodzaju i specyfiki danego przedsięwzięcia.

Załączyliśmy KIP do wniosku i co dalej?

W praktyce samo przygotowanie i złożenie KIP wraz z wnioskiem o wydanie decyzji środowiskowej to często wcale nie będzie koniec prac nad treścią KIP. Organy, czy to organ prowadzący postępowanie, czy też organy współdziałające (np. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska czy Wody Polskie) nierzadko wzywają do przedstawianie dodatkowych wyjaśnień i uzupełnień do KIP. Czy to znaczy, że KIP nawet jeśli była modyfikowana traci na znaczeniu?

Znaczenie Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia

Chociaż KIP to dokument prywatny (czyli pochodzący od strony postępowania, a nie organu), to jednak przysługuje jej szczególna wartość dowodowa i traktowana jest podobnie jak opinia biegłego. Również, jeśli była modyfikowana czy uzupełniana.

Przypomniał o tym w najnowszych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny, wskazując, że:

„chociaż przedłożona przez inwestora karta informacyjna przedsięwzięcia stanowi podlegający swobodnej ocenie dokument prywatny, to jednak jej szczegółowa i specjalistyczna treść oraz fakt, że stanowi ona punkt wyjścia do ustaleń faktycznych organów w zakresie cech i parametrów planowanego przedsięwzięcia, a także emisji i występowania innych uciążliwości, nadają jej szczególne znaczenie jako źródłu ustaleń faktycznych. [podkr. aut.]”[2].

„Dokumentowi temu przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie jego ustaleń mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie nowej analizy uwarunkowań środowiskowych (sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy karty informacyjnej przedsięwzięcia), z której wynikałyby wnioski pozostające w sprzeczności do tych zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Weryfikacja wiarygodności i mocy dowodowej powyższego dokumentu wymaga zatem przeprowadzenia co najmniej porównywalnych pod względem fachowości i specjalistycznej analizy dowodów (np. dowodu z ekspertyzy specjalistycznej, która w sposób udokumentowany wykazywałaby m.in. wady lub błędne założenia lub ustalenia karty informacyjnej przedsięwzięcia). [podkr. aut.]”[3].

W konsekwencji, podobnie jak w przypadku opinii biegłych, podważenie ustaleń karty informacyjnej co do zasady wymaga przedstawienia opinii uprawnionego fachowca wykazującej wadliwość KIP – tzw. kontropinii, ponieważ takiej weryfikacji nie może dokonywać samodzielnie organ administracji (nie posiada stosownej wiedzy specjalistycznej)[4].

Jedynie w niektórych przypadkach, oczywistych błędów czy sprzeczności możliwe będzie podważenie prawidłowości KIP bez uzyskiwania opinii biegłego/specjalisty.

Podsumowanie

Prowadzenie postępowanie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga nie tylko znajomości przepisów procedury środowiskowej, lecz również bardzo często pozyskiwania wiedzy specjalistycznej na każdym etapie działalności, i dotyczy to na równi inwestora, organu jak i innych stron postępowania.