Nie zawsze wyłącznie inwestor jest stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku!

Zgodnie z art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r., poz. 1409 z późn. zm.) zwanej dalej: „upb” stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Brzmienie tego przepisu pozostanie niezmienione pomimo wejścia w życia dnia 28 czerwca 2015r. najnowszej nowelizacji prawa budowlanego, wprowadzonej ustawą z dnia 20 lutego 2015r.  Przytoczony przepis jest jednoznaczny w swym brzmieniu, nie wymaga wykładni i jako, że żaden inny przepis upb nie reguluje kwestii stron w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie obiektu, na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że ustanawia regułę, od której nie ma wyjątków.

Stanowisko judykatury

Tymczasem, ku zdziwieniu inwestorów, niejako wbrew wyraźnemu brzmieniu tego przepisu, w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, zgodnie z którym przepis ten jako zawężający krąg stron postępowania o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku wyłącznie do osoby inwestora, ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy pozwolenie na użytkowanie jest wydawane na skutek wykonania inwestycji zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę, pozostającym w obrocie prawnym w dacie udzielania pozwolenia na użytkowanie.

Stanowisko takie zaprezentował m. in. NSA w wyroku z dnia 7 lutego 2013r., sygn. akt II OSK 1871/11, w którym Sąd wskazał, że skoro inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie po stwierdzeniu przez właściwe organy wykonania inwestycji zgodnie z pozwoleniem na budowę, to określenie kręgu stron postępowania zwykłego (jurysdykcyjnego) w sprawie o pozwolenie na użytkowanie oraz postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tegoż pozwolenia następuje wyłącznie na podstawie art. 59 ust. 7 upb.

Pozwolenie na użytkowanie po legalizacji samowoli

W orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku, gdy pozwolenie na użytkowanie jest wydawane po  przeprowadzeniu postępowania legalizacyjnego lub naprawczego w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, katalog stron może być szerszy, gdyż nie ma w takiej sytuacji zastosowania art. 59 ust. 7 upb.

Przykładowo NSA w wyroku z dnia 6 lutego 2013r., sygn. akt II OSK 1858/11 wskazał, że w sprawie, w której do wydania pozwolenia na użytkowanie budynku doszło po uprzednim przeprowadzeniu postępowania na podstawie art. 51 upb w związku z wcześniejszym stwierdzeniem nieważności udzielonego inwestorowi pozwolenia na budowę, art. 59 ust. 7 upb nie ma zastosowania. W orzeczeniu tym NSA podkreślił, że „(…) co do zasady stroną postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor, co wynika z językowego brzmienia art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu nadanym nowelą (Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 718). Jednak w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że przepis powyższy znajduje zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie wydawana jest po zakończeniu budowy, realizowanej na podstawie funkcjonującego w obrocie prawnym pozwolenia na budowę”. NSA wskazał, że stosowanie art. 59 ust. 7 upb jest wyłączone w przypadku, gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie zapadła na skutek legalizacji samowoli budowlanej lub w postępowaniu wywołanym istotnym odstąpieniem od warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego.

Katalog stron może być szerszy

Jeśli zatem byłoby tak, że Inwestor stara się o pozwolenie na użytkowanie po zakończeniu budowy zrealizowanej na podstawie pozostającego w obrocie prawnym pozwolenia na budowę, to może mieć pewność, że będzie jedyną stroną tego postępowania. Natomiast w sytuacji, gdy Inwestor wystąpi o pozwolenie na użytkowanie po uprzednim przeprowadzeniu legalizacji samowoli budowlanej lub w związku z uprzednim istotnym odstąpieniem od warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego, musi liczyć się z tym, że poza nim stronami tego postępowania mogą być również inne podmioty, gdyż art. 59 ust. 7 upb nie znajdzie w takiej sprawie zastosowania.