Odstąpienie przez wykonawcę od umowy z podwykonawcą powoduje ustanie solidarnej odpowiedzialności inwestora

Sąd Najwyższy w dniu 10 lipca 2015 roku, w sprawie o sygn. akt III CZP 45/15, podjął uchwałę, w której stanął na stanowisku, że w razie skorzystania przez wykonawcę z umownego prawa odstąpienia od umowy z podwykonawcą, na którą inwestor wyraził zgodę, powoduje to ustanie solidarnej odpowiedzialności inwestora za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę, o której mowa w art. 647¹ § 5 kodeksu cywilnego.

Uchwała zapadła na skutek zwrócenia się Sądu Okręgowego o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego mającego istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. We wniosku o rozstrzygniecie zagadnienia prawnego, Sąd Okręgowy zaprezentował dwa skrajne poglądy.

Pierwszy z nich formułuje zasadę, że art. 647¹ § 5 k.c. konstruuje rodzaj najdalej idącej odpowiedzialności inwestora za cudzy dług w celu skutecznego zabezpieczenia zapłaty wynagrodzenia na rzecz podmiotu, który wykonał pracę na rzecz inwestora. Z tego względu fakt odstąpienia od umowy przez wykonawcę pozostaje bez wpływu na istnienie solidarnej odpowiedzialności inwestora.

Drugie stanowisko wyraźnie podkreśla, że inwestor odpowiada wobec podwykonawcy jak za cudzy dług, tylko, jeżeli wyraził zgodę na umowę z podwykonawcą i istnieje ważne zobowiązanie wykonawcy względem podwykonawcy. Nadto ścisła wykładnia komentowanego przepisu oznacza, że inwestor odpowiedzialny jest tylko za zapłatę „wynagrodzenia”. Natomiast w przypadku odstąpienia od umowy, umowa uważana jest za niezawartą, a co dalej za tym idzie, zmienia się podstawa rozliczeń między stronami i kwota należna podwykonawcy za wykonane roboty nie ma już statusu wynagrodzenia należnego za wykonanie umowy. Zatem solidarne zobowiązanie inwestora powinno dotyczyć, tylko określonego roszczenia wynikającego z przedłożonej mu umowy z podwykonawcą, a nie roszczeń powstałych w wyniku odstąpienia od umowy.

SN rozstrzygnął powyższe wątpliwości i orzekł, że odstąpienie przez wykonawcę od umowy z podwykonawcą powoduje ustanie solidarnej odpowiedzialności inwestora.

Szczegółowe motywy komentowanej uchwały SN nie zostały jeszcze opublikowane.