Odwrócony VAT w branży budowlanej – objaśnienia Ministra Finansów

Minister Finansów opublikował kolejne objaśnienia podatkowe w zakresie odwróconego obciążenia podatkiem VAT transakcji dotyczących świadczenia usług budowlanych.

Od 1 stycznia 2017 r. znaczna część usług budowlanych wykonywanych przez podwykonawców została objęta mechanizmem odwróconego obciążenia tzw. reverse charge (zob. Odwrócony VAT w branży budowlanej).

W wyniku wielu wątpliwości związanych z ustaleniem znaczenia pojęcia „podwykonawca” oraz klasyfikacją konkretnych czynności do usług budowlanych wymienionych w załączniku nr 14 ustawy o VAT, Ministerstwo Finansów zdecydowało się na wydanie Objaśnień podatkowych z 17 marca 2017 r.

Powyższe objaśnienia nie rozwiązały jednak wszystkich problemów natury praktycznej, dlatego 3 lipca 2017 r. opublikowano kolejne wyjaśnienia. Tym razem Minister wydał je w formie odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania przedsiębiorców.

Jako najważniejsze informacje wskazać należy:

1. Usługami świadczonymi przez podwykonawców nie są usługi budowlane świadczone bezpośrednio na rzecz Inwestora, nawet gdy jest on jednocześnie Głównym Wykonawcą. W związku z powyższym podmiot świadczący na rzecz Inwestora będącego Głównym Wykonawcą usługi wymienione w załączniku nr 14 wystawia faktury na zasadach ogólnych (z podatkiem VAT). Dopiero dalsze podzlecenie usługi przez wykonawcę kolejnym usługodawcom powinno być rozliczone zgodnie z mechanizmem odwróconego obciążenia.
2. Opodatkowanie z zastosowaniem mechanizmu odwrotnego obciążenia może znaleźć zastosowanie także przy świadczeniu usług w okresie gwarancyjnym (po zakończeniu inwestycji).
3. W przypadku Konsorcjum, gdy Lider otrzymuje faktury od Uczestników Konsorcjum, a następnie rozlicza się z Inwestorem z całości wykonanych robót, pomiędzy Uczestnikami Konsorcjum a Liderem wystąpi mechanizm odwróconego obciążenia, z kolei pomiędzy Liderem a Inwestorem opodatkowanie na zasadach ogólnych.
4. Usługi budowlane świadczone w ramach współpracy między spółkami polegającej na wzajemnym podzlecaniu sobie części usług, będą rozliczane na zasadzie reverse charge, przy założeniu, że spółki zlecające będą występowały jako generalni wykonawcy (nie będący jednocześnie inwestorami) lub też jako podwykonawcy generalnego wykonawcy.
5. Mechanizm odwróconego obciążenia może wystąpić również przy refakturowaniu. Przyjmuje się wówczas fikcję prawną, w myśl której przedsiębiorca dokonujący refakturowania usług, sam te usługi wyświadczył.
6. Za podwykonawcę może być także uznany członek spółdzielni, świadczący usługi w ramach podzlecania na rzecz Spółdzielni, która wykonuje usługi na rzecz Inwestora. Podwykonawcą robót budowlanych jest bowiem każdy podmiot będący usługodawcą, który nie jest generalnym wykonawcą danej inwestycji budowlanej, przyjmującym zlecenie wykonania tej inwestycji bezpośrednio od inwestora.
7. W sytuacji zmiany umowy zakładającej refakturowanie, w taki sposób, że podmiot wykonujący prace wystawia fakturę bezpośrednio na rzecz inwestora – odwrotnie obciążenie nie znajdzie zastosowania.
8. Wynajem koparki wraz z operatorem w celu wykonania wykopu pod fundament budynku jest klasyfikowany do PKWiU 43.12.12.0 jako „Roboty ziemne: roboty związane z kopaniem rowów i wykopów oraz przemieszczaniem ziemi” objęte załącznikiem nr 14, w konsekwencji w przypadku świadczenia przez podwykonawcę będzie rozliczone przy zastosowaniu odwróconego obciążenia.

Warto podkreślić, że obecnie zastosowanie się do objaśnień podatkowych daje podatnikowi taką samą ochronę prawną, jaką posiadałby, w przypadku uzyskania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.