autor: Konrad Różowicz, Zuzanna Lecyk-Mazur
JEDZ dotyczące podwykonawców
Podmioty działające na rynku zamówień publicznych uprawnione są do zawiązywania ze sobą współpracy. Jedną z podstawowych postaci kooperacji jest podwykonawstwo, polegające na powierzeniu przez wykonawcę realizacji świadczeń stanowiących część zamówienia publicznego innemu podmiotowi (podwykonawcy). Zgodnie z art. 36a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1579, dalej: P.z.p.)wykonawca może powierzyć podwykonawcy wykonanie części zamówienia, za wyjątkiem części, których wykonanie zostało skutecznie zastrzeżone przez zamawiającego do osobistej realizacji przez wykonawcę.
Weryfikacja JEDZ dotyczącego podwykonawcy na etapie udzielania zamówienia
Pomimo zasadniczego związku podwykonawstwa z etapem realizacji zamówienia, również w trakcie ubiegania się o jego uzyskanie na wykonawcy ciążą obowiązki wynikające z zamiaru zaangażowania podwykonawców. Przepis art. 36b ust. 1 P.z.p. zobowiązuje zamawiających do żądania od wykonawców, wskazania części zamówienia, których wykonanie zamierzają powierzyć podwykonawcom, i podania firm podwykonawców. Ponadto art. 25a ust. 5 P.z.p. uprawnia zamawiających do żądania od wykonawców, którzy zamierzają powierzyć wykonanie części zamówienia podwykonawcom, złożenia JEDZ dotyczącego tychże podwykonawców albo zmieszczenia informacji o podwykonawcach we własnym oświadczeniu wstępnym – w celu wykazania braku istnienia wobec nich podstaw wykluczenia z udziału w postępowaniu.
Wykonawca obowiązany jest do realizacji tych spośród wyżej wskazanych obowiązków, które zostały przewidziane przez Zamawiającego w ramach konkretnego postępowania o udzielenie zamówienia. Zarówno obowiązki o których mowa w art. 36b ust. 1 P.z.p. jak i art. 25a ust. 5 P.z.p. zostały powiązane z zamiarem wykonawcy. W konsekwencji jeżeli wykonawca, już na etapie ubiegania się o udzielenie zamówienia, powziął zamiar powierzenia realizacji części zamówienia podwykonawcy albo podwykonawcom obowiązany jest wskazać jakich części zamówienia zamiar ten dotyczy oraz podania firmy podwykonawcy albo firm podwykonawców. Jeżeli wykonawca na tymże etapie nie powziął takiego zamiaru, wskazane w poprzednim zdaniu obowiązki nie podlegają aktualizacji. Z kolei, jeżeli wykonawca powziął na etapie postępowania o udzielenie zamówienia zamiar powierzenia realizacji części zamówienia podwykonawcy, jednakże bez skonkretyzowania osoby podwykonawcy, wykonawca może poprzestać wyłącznie na wskazaniu, że ma zamiar powierzenia realizację części zamówienia podwykonawcy i dookreśleniu zakresu przedmiotowego powierzenia. W takiej sytuacji wykonawca nie ma obowiązku wskazania podmiotów, z którymi zamierza podjąć współpracę w formie podwykonawstwa.
W przypadku sformułowania przez zamawiającego żądania o którym mowa w art. 25a ust. 5 P.z.p., brak konkretyzacji podmiotu z którym wykonawca ewentualnie podejmie współpracę w formie podwykonawstwa, uzasadnia również nieskładanie JEDZ tego podmiotu lub zamieszczenia o nim informacji we wstępnym oświadczeniu. W takiej sytuacji, pomimo że wykonawca ma zamiar powierzyć wykonanie realizacji części zamówienia podwykonawcy, nie jest on połączony z skonkretyzowaniem podwykonawcy. Deficyt we wskazanym zakresie uniemożliwia złożenie JEDZ dotyczącego podwykonawcy albo wskazania informacji podmiotowych dotyczących podwykonawcy we wstępnym oświadczeniu własnym wykonawcy. Takie zachowanie wykonawcy nie uzasadnia eliminacji go z postępowania, ani w trybie odrzucenia oferty1 ani w trybie wykluczenia2.
Weryfikacja JEDZ dotyczącego podwykonawcy na etapie realizacji zamówienia
Ze względu na okoliczność, iż podwykonywanie świadczeń wchodzących w zakres zamówienia następuje na etapie realizacji zamówienia, zakończenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego nie tamuje możliwości i zasadności weryfikacji podmiotowej podwykonawców. Wręcz przeciwnie weryfikację na etapie udzielenia zamówienia należy uznać za dodatkową względem weryfikacji w trakcie realizacji zamówienia.
W kontekście powyższego należy odnotować, że art. 36b ust. 1 P.z.p. nie obejmuje swym zakresie wyłącznie etapu udzielenia zamówienia. Wchodzi w nią również faza realizacji zamówienia. W konsekwencji powzięcie przez wykonawcę, na tym etapie, zamiaru powierzenia realizacji części zamówienia podwykonawcy oraz skonkretyzowanie podmiotu, który ma zostać podwykonawcom aktualizuje po stronie wykonawcy, zastrzeżony przez zamawiającego, obowiązek wskazania zarówno części zamówienia, której realizacja ma zostać powierzona podwykonawcy jak i podania firmy podwykonawcy.
Zgodnie z art. 36ba ust. 1 P.z.p. jeżeli powierzenie podwykonawcy wykonania części zamówienia na roboty budowlane lub usługi następuje w trakcie jego realizacji, wykonawca na żądanie zamawiającego przedstawia oświadczenie, o którym mowa w art. 25a ust. 1 P.z.p. (oświadczenie wstępne), lub oświadczenia lub dokumenty potwierdzające brak podstaw wykluczenia wobec tego podwykonawcy. Wskazany przepis art. 36ba ust. 1 P.z.p. stanowi podstawę, do żądania przez zamawiającego od wykonawcy przedłożenia dokumentów podmiotowych dotyczących podwykonawcy, niezbędnych do zweryfikowania ziszczenia się wobec podwykonawcy przesłanek wykluczenia.
Podsumowanie
Podsumowując obowiązek złożenia przez wykonawcę JEDZ dotyczącego podwykonawcy uzależniony jest nie tylko od sformułowania przez zamawiającego stosownego żądania, lecz również poziomu konkretyzacji planów wykonawcy. Obowiązek złożenia JEDZ dotyczącego podwykonawcy może zaktualizować się zarówno na etapie udzielania zamówienia jak i jego realizacji. Jeżeli w trakcie udzielania zamówienia wykonawca nie powziął zamiaru współpracy z konkretnym podwykonawcą, nie jest obowiązany do wykazywania go w ramach wykazu, jak również załączania JEDZ dotyczącego podwykonawcy.
1 Zob. wyrok KIO z dnia 4 września 2017 r., KIO 1756/17.
2 Zob. Wyrok KIO z dnia 18 grudnia 2017 r., KIO 2543/17.
Sprawdź, co możemy
dla Ciebie zrobić
Obsługujemy biznes.
Precyzyjnie.
- wsparcie dla każdego podmiotu ubiegającego się i realizującego zamówienia publiczne
- pomoc przy przygotowaniu oferty, sformułowaniu pytań do SWZ
- udzielanie wyjaśnień na pytania zamawiającego
- skompletowanie i złożenie dokumentów
- reprezentacja przed KIO lub Sądem Zamówień Publicznych
- wsparcie na etapie realizacji kontraktów publicznych