Termin związania ofertą – cz. 1

W okresie związania ofertą wykonawca jest zobowiązany do zawarcia umowy o zamówienie publiczne. Jeżeli odmówi – może narazić się na odpowiedzialność odszkodowawczą.

Długość terminu związania ofertą, o którym mowa w art. 85 ustawy Prawo zamówień publicznych jest istotny dla podmiotów chcących wziąć udział w przetargu. W okresie zawiązania ofertą wykonawca zobowiązany jest bowiem utrzymywać ważność wadium, co przy dużych zamówieniach może oznaczać wstrzymanie na dłuższy czas znacznych środków finansowych. Ponadto, wykonawca często musi również liczyć się z tym, iż nie będzie mógł przyjąć w tym okresie innego zlecenia, gdyż jego potencjał będzie zarezerwowany na wypadek uzyskania zamówienia publicznego. Do upływu terminu związania ofertą jest on zobowiązany zawrzeć umowę z zamawiającym. W przypadku uchylania się przez wykonawcę od zawarcia umowy, zamawiający może zwrócić się do sądu o złożenie zastępczego oświadczenia woli w tym zakresie, bądź żądać odszkodowania. Odszkodowanie może obejmować zarówno szkodę rzeczywistą, jak i utracone korzyści.

Długość terminów związania ofertą

Wykonawcy są związani ofertą do upływu terminu, który został określony przez zamawiającego w specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Termin ten nie może być jednak dłużej niż:

1)     30 dni – jeżeli wartość zamówienia jest mniejsza niż tzw. progów unijnych. (próg unijny dla zamówień na roboty budowlane wynosi 5.186.000 euro, bez względu na rodzaj zamawiającego; natomiast w przypadku zamówień na usługi lub dostawy próg unijny jest zróżnicowany i może wynieść 134.000 euro, 207.000 euro lub 414.000 euro);

2)     90 dni – jeżeli wartość zamówienia dla robót budowlanych jest równa lub przekracza wyrażoną w złotych równowartość kwoty 20.000.000 euro, a dla dostaw lub usług – 10.000.000 euro;

3)     60 dni – jeżeli wartość zamówienia jest inna niż określona w pkt 1 i 2.

Początek biegu terminu związania ofertą

Bieg terminu związania ofertą rozpoczyna się wraz z upływem terminu składania ofert. Oznacza to, że data zdarzenia powodująca początek biegu terminu jest wliczana do tego terminu (w przeciwieństwie do uregulowania zawartego w Kodeksie cywilnym). Jeżeli więc termin składania ofert upływał 1 czerwca, zaś termin związania ofertą wynosił zgodnie z SIWZ 10 dni, to termin ten upłynie 10 czerwca (wraz z końcem tego dnia). Stanowisko to potwierdziła kilkukrotnie Krajowa Izba Odwoławcza (zob. m.in. wyrok KIO z dnia 9 listopada 2010 r. KIO/UZP 2339/10; wyrok KIO z dnia 3 kwietnia 2008 r. KIO/UZP 246/08).

Zawarcie umowy po upływie terminu

Należy także pamiętać, że umowa może zostać zawarta również, po upływie terminu związania ofertą, jednakże bez możliwości przymusu ze strony zamawiającego. Zgodnie bowiem z wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 16 lipca 2014 r. sygn. akt XXIII Ga 924/1, upływ terminu związania ofertą nie przesądza o nieskuteczności oferty, a jedynie o braku istnienia po stronie wykonawcy obowiązku zawarcia umowy. Oznacza to, że w sytuacji upływu terminu związania ofertą zamawiający może zawrzeć umowy z wykonawcą, który wyraża chęć podpisania umowy.

W następnej części artykułu zostaną poruszone kwestie wydłużenia oraz zawieszenia terminu związania ofertą.