serwis prowadzi

18.06.2015

Odpowiedzialność zarządu

Ryzykowny start, czyli surowsze zasady odpowiedzialności za zobowiązania spółki z o.o. w organizacji

autor: Dawid Dziendziela

W jednym z wcześniejszych artykułów pt. „Kosztowne błędy przy zakładaniu spółki z o.o.” poruszyłem temat odpowiedzialności członków zarządu za szkody wyrządzone spółce przy okazji jej tworzenia.

Zwróciłem w nim uwagę na konieczność zachowania należytej staranności przy okazji zawiązywania i rejestracji spółki oraz wskazałem, że brak koniecznej rzetelności i zapobiegliwości na tym etapie może skutkować przykrymi konsekwencjami w postaci odpowiedzialności odszkodowawczej wobec spółki. Wspomniany artykuł nie wyczerpał tematu odpowiedzialności członków zarządu z przyczyn zaistniałych na etapie spółki w organizacji.

Niniejszy wpis poświęcony jest innemu niż wspomniany rodzajowi odpowiedzialności menadżerów, mianowicie powstałej w fazie organizacyjnej odpowiedzialności członków zarządu nie tyle wobec samej spółki, co wobec jej wierzycieli. Do analizowanego zagadnienia znajdują zastosowanie dwa przepisy: art. 13 § 1 Kodeksu spółek handlowych (KSH) oraz art. 21 ust. 3 ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze (PUN). Zgodnie z pierwszym z nich za zobowiązania spółki kapitałowej w organizacji odpowiadają solidarnie spółka i osoby, które działały w jej imieniu (w tym członkowie zarządu). Natomiast w myśl regulacji PUN osoby, które mają prawo reprezentować spółkę odpowiadają za szkody wyrządzone wskutek niezłożenia w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.

Odpowiedzialność za długi spółki w organizacji (art. 13 KSH)

Kluczową cechą odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki z o.o. w jej początkowej fazie istnienia jest solidarny charakter takiej odpowiedzialności. Wierzyciele spółki mogą zatem, wedle własnego uznania, kierując się swoim interesem, pozwać jeden z podmiotów ponoszących tę odpowiedzialnością, kilka z nich lub wszystkie. Przykładowo, wierzyciel spółki może zażądać płatności jednocześnie od kilku członków zarządu i spółki, tylko od kilku członków zarządu bądź od jednego członka zarządu i spółki – liczba możliwych konfiguracji zależy od kręgu potencjalnie odpowiedzialnych osób. Gdy jeden z odpowiedzialnych zaspokoi wierzyciela, to będzie mógł dążyć do wzajemnego rozliczenia z innymi osobami ponoszącymi odpowiedzialność. Choć spółka z o.o. w organizacji posiada status „niepełnej osoby prawnej” i w tym zakresie przypomina spółki osobowe, to zasady odpowiedzialności za zobowiązania spółki kapitałowej w organizacji są surowsze od zasad odpowiedzialności za zobowiązania spółki osobowej (a także surowsze od zasad przewidzianych dla dojrzałej czyli zarejestrowanej już spółki z o.o.). W przypadku spółki z o.o. w organizacji nie przewiduje się bowiem zasady subsydiarności polegającej na tym, że wierzyciel może prowadzić egzekucje z majątku osoby odpowiedzialnej subsydiarnie dopiero w przypadku, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna.

Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wierzycielom spółki w organizacji (art. 21 ust. 3 PUN)

Zgodnie z ogólną regulacją Kodeksu cywilnego spółka z o.o. w organizacji posiada status przedsiębiorcy (art. 43^Kodeksu cywilnego). Jako przedsiębiorca spółka z o.o. w organizacji ma zatem zdolność upadłościową w rozumieniu przepisów PUN. W związku z powyższym, jeżeli spółka z o.o. w organizacji nie złoży wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym stała się niewypłacalna, to osobom uprawnionym i zobowiązanym do działania w imieniu spółki, w tym członkom jej zarządu, grozi poniesienie odpowiedzialności z art. 21 ust. 3 PUN. Wprawdzie do spółki w organizacji nie stosuje się art. 299 KSH, który reguluje odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania „dojrzałej” spółki, to warto pamiętać, że unormowanie wynikające z art. 21 ust. 3 PUN stanowi w zasadzie jego powtórzenie (aczkolwiek z istotnymi w praktyce różnicami w zakresie rozkładu ciężaru dowodzenia w ewentualnym postępowaniu sądowym – o czym w kolejnym artykule na blogu).

Dawid Dziendziela

Dawid Dziendziela

radca prawny, konsultant

Masz pytanie?

Dawid Dziendziela

radca prawny, konsultant

Starsze wpisy

Newsletter Lexpress

Pozostałe wpisy

Odpowiedzialność zarządu21.07.2014

Odpowiedzialność osobista członków zarządu spółki z o.o.

Odpowiedzialność zarządu08.09.2014

Ile zapłacisz, Prezesie?

wszystkie wpisy